యోగిపై బీజేపీ నాయకుల గుస్సా!

* చారిత్రక కట్టడాల గోపురాలు.. వేగంగా ఎదుగుతున్న ఆధునిక భవనాలు కలగలిసిన నగరం లక్నో. దేశంలోనే అత్యధిక జనాభా కలిగిన ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి(Uttar Pradesh State) రాజకీయ కేంద్రబిందువుగా లక్నో నిలుస్తోంది. గంగా తీరాల నుంచి నోయిడా చుట్టుపక్కల పారిశ్రామిక కారిడార్ల వరకు, అయోధ్య, వారణాసి వంటి ఆలయ నగరాల వరకు విస్తరించిన ఉత్తరప్రదేశ్‌లో 2027 అసెంబ్లీ ఎన్నికలకు సంబంధించిన రాజకీయ అంచనాలు, లెక్కలు ఇప్పటి నుంచే మొదలయ్యాయి.

* 2027 ప్రారంభంలో యూపీ ఎన్నికలు(UP Elections) జరిగే అవకాశం ఉంది. అయితే అసెంబ్లీ ఎన్నికలకు ముందు ముఖ్యమంత్రి యోగి ఆదిత్యనాథ్, కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా మధ్య విభేదాలు ఉన్నాయంటూ ఎవరూ ధృవీకరించని వార్తలు, ఊహాగానాలు సోషల్ మీడియాలో భారీగా ప్రచారం జరుగుతున్నాయి. అదే సమయంలో యూపీలో పార్టీ వ్యూహాన్ని పునఃసమీక్షిస్తున్నారన్న కథనాలకు ఇంతవరకు యోగి ఆదిత్యనాథ్ గానీ, అమిత్ షా గానీ, భారతీయ జనతా పార్టీ గానీ అధికారికంగా ఎలాంటి ధృవీకరణ చేయడం లేదు.

యూపీ సీఎం యోగి ఆదిత్యనాథ్(UP CM Yogi Adityanath) వ్యక్తిగత నాయకత్వాన్ని ప్రధానంగా చూపించకుండా, సామూహిక నాయకత్వం ఆధారంగా ఎన్నికల ప్రచారాన్ని నిర్వహించాలన్న కేంద్ర నాయకత్వ ఆలోచనపై చర్చ జరుగుతోంది. ప్రతిపక్షాలకు 2024లో వచ్చిన లాభాలు, వివిధ సామాజిక వర్గాల్లో వ్యక్తమవుతున్న అసంతృప్తి ఈ చర్చలకు మరింత ఊతమిచ్చాయి. కేంద్రం నియమించిన ఉత్తరప్రదేశ్ బీజేపీ అధ్యక్షుడు పంకజ్ చౌధురి(Pankaj Choudhary) చేసిన వ్యాఖ్యలు కూడా ఈ దిశగానే ఉన్నాయి. ఎన్నికల ప్రచారం కేవలం యోగి ఆదిత్యనాథ్‌ను మాత్రమే ముఖచిత్రంగా చేసుకుని సాగదని, ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ(Prime Minister Narendra Modi), కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా (Union Home Minister Amit Shah)సహా ఇతర అగ్రనేతలు కూడా ప్రచారంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తారని ఆయన పేర్కొన్నారు.

కేంద్ర సంస్థాగత వ్యవస్థకు సన్నిహితంగా ఉన్నారని భావిస్తున్న కొందరు నేతలకు, ముఖ్యంగా రాష్ట్ర ఇన్చార్జి వంటి కీలక బాధ్యతలు అప్పగించడం కూడా వ్యూహాత్మక మార్పులపై ఊహాగానాలకు కారణమైంది. రాజకీయ వర్గాల్లో చాలాకాలంగా వినిపిస్తున్న అభిప్రాయాల ప్రకారం, యోగి ఆదిత్యనాథ్ మాస్ అప్పీల్, హిందుత్వ ప్రతిష్ఠకు ప్రాధాన్యం ఇస్తే, అమిత్ షా సంస్థాగత నిర్మాణం, ఎన్నికల వ్యూహాలపై దృష్టి పెడతారు. అయితే ఇప్పటి వరకు చూసుకుంటే.. బహిరంగంగా ఇద్దరు నేతల మధ్య సమన్వయమే కనిపిస్తూ వస్తోంది.

ఇటీవలి పరిణామాలు కూడా ఇరువురి మధ్య కొ నసాగుతున్న అధికారిక సమన్వయాన్ని సూచిస్తున్నా యి. పలు రాష్ట్రాల ప్రయోజనాలతో సంబంధం ఉన్న కిషౌ మల్టీపర్పస్ డ్యామ్ ప్రాజెక్టుపై అమిత్ షా అధ్యక్షతన జరిగిన సమావేశానికి హాజరయ్యేందుకు యోగి ఆదిత్యనాథ్ 2026 సెప్టెంబర్ మధ్యలోఢిల్లీ వెళ్లారు. ఉత్తరప్రదేశ్లో యూనిఫాం సివిల్ కోడ్ (యూసీసీ) అ మలుపై కూడా చర్చ జరిగి ఉండవచ్చని, అసెంబ్లీ ఎ న్నికలకు ముందస్తు ప్రణాళికల్లో భాగంగా దీనిపై చ ర్చలు సాగుతున్నాయని కొన్ని వర్గాలు పేర్కొన్నాయి.

ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ పుట్టినరోజు లాంటి సందర్భాల్లోనూ యోగి, అమిత్ షా పరస్పరం శుభాకాంక్షలు తెలుపుకోవడం, ప్రశంసించుకోవడం కనపడింది. జూలైలో జరిగిన మరో సమావేశాన్ని యోగి ఆదిత్యనాథ్ స్వయంగా మర్యాదపూర్వక భేటీగా అభివర్ణించారు. అయితే, ఈ సమావేశాలు ఇతర రాజకీయ వివాదాల నేపథ్యంలో జరిగాయి. ఒకవైపు సహకారం, సమన్వయానికి సంబంధించిన ఈ దృశ్యాలు కనిపిస్తుండగా, మరోవైపు ఇరువురు నేతల మధ్య విభేదాలు పెరుగుతున్నాయన్న ఊహాగానాలు వినిపిస్తున్నాయి.

ఉత్తరప్రదేశ్ రాజకీయంగా అత్యంత కీలకమైన రాష్ట్రం. 403 అసెంబ్లీ స్థానాలతో పాటు జాతీయ రాజకీయాలపై యూపీ ప్రభావం ఎక్కువగా ఉంటుందనేది అందరికీ తెలిసిందే. దీనితో ఇక్కడ చోటుచేసుకునే ఏ రాజకీయ మార్పుకైనా విస్తృతమైన పరిణామాలు ఉండే అవకాశం ఉంది. 2022 అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో యూపీలో బీజేపీ ఘన విజయం సాధించింది. అయితే 2024 లోక్‌సభ ఎన్నికల్లో రాష్ట్రంలో ఆ పార్టీ స్థానాల సంఖ్య గణనీయంగా తగ్గింది. సమాజ్‌వాదీ పార్టీచ, కాంగ్రెస్ కూటమి తమ బలాన్ని ప్రదర్శించింది. అప్పటి విజయాన్ని మరింతగా దృఢతరం చేసేందుకు ప్రతిపక్ష పార్టీలు ప్రయత్నిస్తున్నాయి.

2027 అసెంబ్లీ ఎన్నికల కోసం ఎస్పీ, కాంగ్రెస్ మధ్య సీట్ల పంపకాలపై చర్చలు కొనసాగుతున్నాయి. ఎన్ని స్థానాలు, ఏ నియోజకవర్గాలు అన్న అంశాలపై ఇరుపక్షాల మధ్య భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్నట్లు వార్తలు వస్తున్నాయి. గతంలో అనుసరించిన సీట్ల పంపకాల ఆధారంగా కాంగ్రెస్ ఎక్కువ స్థానాలను కోరుతున్నట్లు, మరోవైపు ఎస్పీ మాత్రం గెలుపు అవకాశాలు, ఆయా ప్రాంతాల్లో తమ సంస్థాగత బలం ఆధారంగా స్థానాల కేటాయింపును ప్రాధాన్యంగా చూస్తున్నట్లు సమాచారం.

ప్రతిపక్ష పార్టీల నుంచి కొందరు నేతలు బీజేపీలో చేరే అవకాశం ఉందని బీజేపీకి చెందిన కొందరు నాయకులు చేసిన వ్యాఖ్యలు వేడిపుట్టిస్తున్నా.. ఈ వ్యాఖ్యలను ఇప్పటివరకు ఎవరూ ధృవీకరించలేదు.

అయోధ్య విరాళాల వ్యవహారం..

సామాజిక వర్గాల సమీకరణలు కూడా పరిస్థితిని మరింత జటిలం చేస్తున్నాయి. 2026 మధ్యలో అయోధ్య రామ మందిరానికి వచ్చిన విరాళాల్లో అవకతవకలు జరిగాయన్న ఆరోపణలు రాజకీయంగా ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది. విరాళాల నిర్వహణలో అక్రమాలు జరిగాయన్న ఆరోపణలపై ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ప్రత్యేక దర్యాప్తు బృందం (సిట)తో విచారణ జరిపించింది. ఈ వ్యవహారంలో క్రిమినల్ కేసు నమోదు కావడం, విరాళాల లెక్కింపు, నిర్వహణతో సంబంధం ఉన్న వ్యక్తుల అరెస్టు, నగదు స్వాధీనం వంటి పరిణామాలు చోటుచేసుకున్నాయి. ట్రస్ట్‌కు చెందిన కీలక బాధ్యతల్లో ఉన్న చంపత్ రాయ్ సహా కొందరు పదవులకు రాజీనామా చేశారు. దీనికి సంబంధించిన పిటిషన్లపై సుప్రీంకోర్టు కూడా అఫిడవిట్లు కోరింది.

ఈ వ్యవహారం ఆలయ పవిత్రతకు, అధికార పక్ష విశ్వసనీయతకు నష్టం కలిగించిందని ఎస్పీ, కాంగ్రెస్ సహా ప్రతిపక్ష పార్టీలు విమర్శించాయి. మరోవైపు ప్రభుత్వం మాత్రం దర్యాప్తు కొనసాగుతోందని, మతపరమైన అంశాన్ని రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసం ఉపయోగిస్తున్నారని విమర్శకులపై ఆరోపణలు చేసింది. ఈ వివాదంపై ప్రజల్లో ఇంకా చర్చ కొనసాగుతోంది.

దేశంలో అత్యధిక జనాభా కలిగిన రాష్ట్రంలో అధికారాన్ని కోల్పోవడం 2017 నుంచి రాష్ట్రాన్ని పాలిస్తున్న బీజేపీకి కీలకమైన రాజకీయ ఎదురుదెబ్బగా మారవచ్చు. ఇలాంటి పరిస్థితి ఎస్పీ, కాంగ్రెస్ కూటమికి రాజకీయంగా ఉత్సాహాన్ని పెంచే అవకాశం ఉంటుంది. తద్వారా జాతీయ స్థాయిలో రాజకీయ లెక్కలు కూడా మారే అవకాశాన్ని కొట్టిపారేయలేం.

ఉత్తరప్రదేశ్ ఎన్నికల ప్రాధాన్యం పార్లమెంటరీ లెక్కలకే పరిమితం కాదు. వనరుల కేటాయింపు, పాలనపై ప్రజాభిప్రాయం, దేశవ్యాప్తంగా రాజకీయ వాతావరణం వంటి అంశాలపై కూడా రాష్ట్ర ఫలితాలు ప్రభావం చూపుతాయి. రాష్ట్రంలో బీజేపీ అధికారాన్ని నిలబెట్టుకోవడం జాతీయ రాజకీయాల్లో తన స్థానాన్ని కొనసాగించేందుకు కీలకమైన అంశంగా చెప్పవచ్చు. ప్రతిపక్షాలకు మాత్రం 2017, 2022 ఎన్నికల తర్వాత మారిన రాజకీయ పరిస్థితిని తిరిగి తమకు అనుకూలంగా మలుచుకోవడం ఒక ముఖ్యమైన లక్ష్యమనే చెప్పవచ్చు.

రాజకీయ పార్టీలు ఎన్నికలకు ముందు వ్యూహాలను సవరించుకోవడం సర్వ సాధారణ అంశం. సం స్థాగత వ్యవస్థ నుంచి వచ్చే అభిప్రాయాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవడం, కుల సమీకరణాల్లో మార్పులు చేయడం, స్థానిక సమస్యలను పరిష్కరించడం, నాయకత్వంలో ఐక్యతను ప్రదర్శించడం వంటి చర్యలు పోటీ రాజకీయాల్లో తరచుగా కనిపిస్తాయి.

ఇటీవల రాష్ట్రంలో జరిగిన ఆర్‌ఎస్‌ఎస్, బీజేపీ స మన్వయ సమావేశాల్లోనూ యోగి ఆదిత్యనాథ్‌నే వ చ్చే ఎన్నికల్లో పార్టీ ప్రచార ముఖచిత్రంగా కొనసాగి స్తూ, విద్య, ఉపాధి, పరిపాలనా స్పందన వంటి క్షేత్రస్థాయి సమస్యలపై దృష్టి పెట్టాలని చర్చ జరిగినట్లు వార్తలు వచ్చాయి. కేంద్ర, రాష్ట్ర నాయకత్వాల మధ్య సంయుక్త కార్యక్రమాలు, బహిరంగ ప్రకటనల ద్వారా పరస్పర ఐక్యతను కూడా కొనసాగిస్తున్నారు.

ప్రస్తుతం ఉత్తరప్రదేశ్‌లో నెలకొన్న పరిస్థితిని సంక్షోభం లాంటి వాటితో పోల్చలేం. కానీ  రాజకీయ పరిణామాలపై కొనసాగుతున్న ఊహాగానాలను ఈ ప్రచారం ఎక్కువగా ప్రతిబింబిస్తోంది. ఎవరూ నిర్ధారించని వార్తలు, సోషల్ మీడియాలో ఎంపిక చేసి ప్రచారం చేసే పోస్టులు నాయకత్వ విభేదాలపై ఉన్న అభిప్రాయాలను మరింత పెంచవచ్చు. అదే సమయంలో అధికారిక సమావేశాలు, యూసీసీ వంటి విధానపరమైన అంశాలపై చర్చలు, ఎన్నికలకు సంబంధించిన క్షేత్రస్థాయి ఏర్పాట్లు వంటి స్పష్టమైన పరిణామాలు మాత్రం రాజకీయ కార్యకలాపాలు యథావిధిగా కొనసాగుతున్నాయనే సంకేతాలు ఇస్తున్నాయి.

2024 లోక్‌సభ ఎన్నికల్లో సాధించిన లాభాలను ఎస్పీ, కాంగ్రెస్ కూటమి ఏ మేరకు సమగ్ర అసెంబ్లీ వ్యూహంగా మార్చగలదా? సీట్ల పంపకాల విషయంలో ఇరుపార్టీలు విభేదాలు లేకుండా ముందుకు సాగగలవా?  వివిధ వివాదాలను రాజకీయంగా ఎంతవరకు వినియోగించుకోగలవా అనేది 2027లో తేలనుంది. బీజేపీకి మాత్రం అంతర్గత నాయకత్వంపై ఏర్పడుతున్న అభిప్రాయాలు, సామాజిక వర్గాల అసంతృప్తి, అభివృద్ధి అంశాలపై తన వాదనలు, వివాదాస్పద ఘటనలపై ప్రజల స్పందన వంటి అనేక అంశాలను సమన్వయం చేసుకోవాల్సిన అవసరం ఉంది. ఎన్నికల సమయం దగ్గరపడుతున్న కొద్దీ నాయకత్వ సమీకరణాలు, సంస్థాగత బలం, కుల సామాజిక సమీకరణాలు, ప్రజా సమస్యలు, వివాదాల నిర్వహణ వంటి అంశాలు కీలకంగా మారనున్నాయి.

ఉత్తరప్రదేశ్‌లో చోటుచేసుకునే కీలక రాజకీయ మార్పు సహజంగానే జాతీయ స్థాయిలో ప్రతిధ్వనిస్తుంది. అది రాష్ట్రంలో ప్రస్తుత రాజకీయ పరిస్థితిని కొనసాగించే దిశగా ఉండవచ్చు లేదా రాజకీయ సమీకరణాలను కొత్తగా నిర్మించే పరిణామాలకు దారితీయవచ్చు.

అయితే ప్రస్తుతానికి యోగి ఆదిత్యనాథ్, అమిత్ షాల మధ్య విభేదాలపై వస్తున్న వార్తలు ప్రధానంగా ఊహాగానాలకే పరిమితమయ్యాయి. అదే సమయంలో 2027 ఎన్నికలకు సంబంధించిన పోటీ మాత్రం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. అందువల్ల ఉత్తరప్రదేశ్  రాజకీయాలను అంచనా వేయాలంటే నిర్ధారించిన పరిణామాలను.. ప్రచారంలో ఉన్న కథనాలను వేర్వేరుగా చూడటం అత్యంత అవసరం.

బ్రాహ్మణుల్లో అసంతృప్తి?

ఇదే సమయంలో ఉత్తరప్రదేశ్లో రాజకీయంగా ప్రాధాన్యమున్న బ్రాహ్మణ సామాజిక వర్గంలోని కొన్ని వర్గాలు తమకు అన్యాయం జరుగుతోందన్న అభిప్రాయాలను వ్యక్తం చేస్తున్నాయి. గతంలో ఈ వర్గం బీజేపీకి సంప్రదాయ మద్దతుదారుల్లో ఒకటిగా ఉన్నప్పటికీ.. ప్రాతినిధ్యం, అధికారుల నియామకాలు, కొన్ని ప్రత్యేక ఘటనల విషయంలో అసంతృప్తి అప్పుడప్పుడు వ్యక్తమవుతోంది. 2020లో జరిగిన వికాస్ దూబే ఎన్‌కౌంటర్ వంటి ఘటనలను కూడా కొందరు ప్రస్తావిస్తున్నారు. గోరఖ్‌పూర్‌లో విద్యుత్ శాఖ కాంట్రాక్టర్ హత్యతో పాటు ఇతర హత్యల ఘటనలను కూడా ప్రతిపక్షాలు శాంతిభద్రతల అంశంతో ముడిపెట్టాయి.

సోషల్ మీడియాలో బ్రాహ్మణ సామాజిక వర్గానికి సంబంధించిన చర్చలు మరింత తీవ్రమయ్యాయి. గ్యాంగ్‌స్టర్‌గా అధికారులు పేర్కొన్న ఒక వ్యక్తి పోలీస్ ఎన్‌కౌంటర్‌లో మరణించిన ఘటనపై బ్రాహ్మణ వర్గంలో తీవ్ర ఆగ్రహం వ్యక్తం కావడంతో దీనికి ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత లభించింది. ఆ ఎన్‌కౌంటర్‌ను కొన్ని వర్గాలు ‘ఫేక్ ఎన్‌కౌంటర్‘గా అభివర్ణిస్తూ, దీని కారణంగా బ్రాహ్మణులు బీజేపీకి పూర్తిగా దూరమయ్యారన్న ప్రచారం సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా జరుగుతోంది.

అయితే, ఇలాంటి ప్రచారాన్ని మొత్తం బ్రాహ్మణ సమాజ అభిప్రాయంగా పరిగణించడానికి తగిన ఆధారాలు లేవు. బీజేపీకి సంప్రదాయ మద్దతు వర్గంగా ఉన్న బ్రాహ్మణుల్లో ప్రాతినిధ్యం, పోస్టింగులు, నిర్దిష్ట ఘటనలపై అప్పుడప్పుడు అసంతృప్తి వ్యక్తమవుతున్న నేపథ్యంలో, పార్టీ ఈ అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడుతోంది. బీజేపీలో ఐక్యత దెబ్బతిని, ఉత్తరప్రదేశ్‌లో పార్టీకి ఎన్నికల పరాజయం ఎదురైతే దాని ప్రభావం రాష్ట్ర సరిహద్దులను దాటి జాతీయ రాజకీయాలపై కూడా పడే అవకాశంకూడా ఉంది.