చరిత్రలో ఈరోజు.. కాలగర్భంలో కలిసిపోని జ్ఞాపకం!

భారత చరిత్రలో అక్టోబర్ 26, 1947 ఎంతో కీలకమైన రోజు. ఆ రోజున జమ్మూ కాశ్మీర్ సంస్థానాన్ని భారతదేశంలో విలీనం చేసేందుకు మహారాజా హరి సింగ్ అంగీకరిస్తూ విలీన పత్రం (Instrument of Accession)పై సంతకం చేశారు.

1947లో దేశ విభజన అనంతరం జమ్మూ కాశ్మీర్ సంస్థానానికి మహారాజా హరి సింగ్ పాలకుడిగా ఉన్నారు. ఆ సమయంలో సంస్థానం భవిష్యత్తుపై అనిశ్చితి నెలకొంది. ఇదే సమయంలో సాయుధ గుంపులు రాష్ట్రంలోకి ప్రవేశించడంతో పరిస్థితులు ఉద్రిక్తంగా మారాయి. ఈ నేపథ్యంలో మహారాజా హరి సింగ్ భారత ప్రభుత్వ సహాయం కోరారు.

అక్టోబర్ 26న విలీన పత్రంపై సంతకం చేయగా, మరుసటి రోజు అక్టోబర్ 27న అప్పటి భారత గవర్నర్ జనరల్ లార్డ్ మౌంట్‌బాటన్ ఆ విలీనాన్ని (Accession) ఆమోదించారు. అదే రోజు భారత సైన్యం విమానాల ద్వారా శ్రీనగర్‌కు చేరుకుని సైనిక చర్యలను ప్రారంభించింది.

విలీన పత్రం ప్రకారం రక్షణ (Defence), విదేశీ వ్యవహారాలు, సమాచార వ్యవస్థ వంటి కీలక రంగాల్లో భారత ప్రభుత్వానికి అధికారాలు లభించాయి. ఈ ఒప్పందం జమ్మూ కాశ్మీర్ సంస్థానాన్ని భారతదేశంతో అనుసంధానించడంలో కీలక పాత్ర పోషించింది.

మౌంట్‌బాటన్ పంపిన అంగీకార లేఖలో, రాష్ట్రంలో శాంతి పరిస్థితులు నెలకొన్న తర్వాత ప్రజల అభిప్రాయాలకు అనుగుణంగా సంస్థానం భవిష్యత్తును నిర్ణయించాలనే భారత ప్రభుత్వ విధానం కూడా ప్రస్తావనకు వచ్చింది.

ఈ చారిత్రక పరిణామం జమ్మూ కాశ్మీర్ రాజకీయ భవిష్యత్తును ప్రభావితం చేయడమే కాకుండా, భారత్–పాకిస్థాన్ సంబంధాలు, ఉపఖండ రాజకీయాలపై కూడా దీర్ఘకాలిక ప్రభావం చూపింది.