తయారీ హబ్‌తోనే చైనాకు చెక్

నండూరి రవిశంకర్ :

చైనా ఉత్పత్తులను బహిష్కరించాల నే పిలుపులు కొత్తవేమీ కావు. భౌగోళిక, రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు(political tensions) తలెత్తిన ప్రతిసారీ ప్రపంచంలోని అనేక దేశాల్లో ఈ నినాదం మారుమోగుతూనే ఉంటుంది. భారత్‌(India)లో 1962 యుద్ధం అనంతరం మొదలైన చైనా వ్యతిరేక భావోద్వేగాలు, 2020 గల్వాన్ ఘర్షణల(Galvan clashes) తర్వాత మరింత ఉధృతమయ్యాయి. ఐరోపా దేశాల్లో(European countries) మా నవ హక్కుల ఉల్లంఘనలు, జాతీయ భద్రతపై ఆందోళనలు చైనా ఉత్పత్తులపై అను మానాలను పెంచాయి.

అమెరికా వాణిజ్యపరమైన ఆంక్షలు, భారీ సుంకాలు(heavy tariffs), సరఫరా గొలుసుల అంతరాయాలు వంటి చర్యలకు దిగింది. వియత్నాం(Vietnam), ఫిలిప్పీన్స్(Philippines), జపాన్(Japan) వంటి దేశాల్లోనూ భౌగోళిక వివాదాలు చైనా వ్యతిరేక భావనలకు ఆజ్యం పోస్తున్నాయి. అయితే ఒక కీలకమైన ప్రశ్నకు మాత్రం ఈ బహిష్కరణ ఉద్యమాలు స మాధానం చెప్పలేకపోతున్నాయి.

రాజకీయంగా చైనా ను వ్యతిరేకిస్తున్న దేశాలే ఆర్థికంగా చైనాపైనే ఆధారపడాల్సి వస్తోంది. వినియోగదారులు చైనా వస్తువులను బహిష్కరించాలని పిలుపునిస్తున్నా, సరసమైన ధర, విస్తృత లభ్యత, భారీ ఉత్పత్తి సామర్థ్యం కా రణంగా ఆ వస్తువులు మళ్లీ మార్కెట్లలోకి చేరుతున్నాయి. ఇది కేవలం చైనా బలమే కాదు.. ప్రపంచ సరఫరా గొలుసుల్లో అది ఎంత లోతుగా పాతుకుపోయిందో సూ చించే వాస్తవం.

వాణిజ్యం భావోద్వేగాలతో నడవదు. ధర, నాణ్యత, సరఫరా, సాంకేతిక సామ ర్థ్యం, మార్కెట్ అవసరం వంటి అంశాలే చివరికి వినియోగదారుడి నిర్ణయాన్ని ప్ర భావితం చేస్తాయి. చైనాను రాజకీయంగా వ్యతిరేకిస్తున్నప్పటికీ, చైనా ఉత్పత్తులు త క్కువ ధరకు లభిస్తే వాటిని కొనుగోలు చే యడానికి ప్రపంచ వినియోగదారులు వె నుకాడటం లేదు. ఇదే చైనా ఆర్థిక వ్యూహానికి ఉన్న బలమైన పునాది.

స్మార్ట్‌ఫోన్లు, ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాలు, పారిశ్రామిక విడిభాగాలు, సోలార్ పరికరాలు, రసాయనాలు, ఔషధ పరిశ్రమకు అవసరమైన ముడిసరకులు.. ఇలా అనేక రంగాల్లో చైనా ప్రపంచ ఉత్పత్తి వ్యవస్థలో కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది. ఒక దేశం చైనా నుంచి తుది ఉత్పత్తుల దిగుమతులను త గ్గించినా, ఆ ఉత్పత్తి తయారీలో ఉపయోగించే విడిభాగాలు, యంత్రాలు లేదా ముడిసరకుల రూపంలో చైనాతో సంబం ధం కొనసాగుతూనే ఉంటుంది. అందుకే ‘చైనా వస్తువులను బహిష్కరించండి’ అనే పిలుపు వినడానికి దేశభక్తి నినాదంలా అనిపించినా, దాని ఆర్థిక ప్రభావం పరిమితమే. బహిష్కరణ కంటే ప్రత్యామ్నాయ ఉత్పత్తి సామర్థ్యాన్ని నిర్మించడం ఎంతో ముఖ్యమైనది.

ప్రపంచానికి అవసరమైన వస్తువులను పెద్ద ఎత్తున, తక్కువ ధరకు, వేగంగా ఉత్ప త్తి చేసే కేంద్రంగా చైనా ఎదిగింది. ఫలితం గా రాజకీయంగా చైనాను దూరంగా ఉం చాలనుకునే దేశాలకూ ఆర్థికంగా దాని నుంచి పూర్తిగా విడిపోవడం కష్టసాధ్యమైంది. ఈ వాస్తవాన్ని అమెరికా, ఐరోపా దేశాలు కూడా గుర్తించాయి. అందుకే దేశీ య తయారీకి ప్రోత్సాహకాలు, వ్యూహాత్మక రంగాల్లో పెట్టుబడులు, సరఫరా గొ లుసుల వైవిధ్యీకరణ, చైనా ఉత్పత్తులపై సుంకాలు వంటి చర్యలను చేపడుతున్నాయి.

ఇది భారత్‌కు కూడా కీలకమైన పా ఠం. చైనాతో సరిహద్దు వివాదాలు, భద్రతాపరమైన ఆందోళనలు ఉన్నప్పటికీ భార త్ ఆర్థికంగా చైనాపై ఆధారపడాల్సి వస్తోం ది. ‘మేక్ ఇన్ ఇండియా’, ‘వోకల్ ఫర్ లోక ల్’, ‘ఆత్మనిర్భర్ భారత్’ వంటి కార్యక్రమాల లక్ష్యం ఈ ఆధారపడటాన్ని తగ్గించ డమే. కానీ వాస్తవ పరిస్థితి చూస్తే ప్రయా ణం ఇంకా పూర్తికాలేదు.

భారత పరిశ్రమలకు అవసరమైన పారిశ్రామిక విడిభాగాలు, ఎలక్ట్రానిక్ భాగాలు, ముడిసరకులు, యంత్ర పరికరాల విషయంలో చైనా కీలక సరఫరాదారుగా ఉం ది. ఫలితంగా చైనా నుంచి భారత దిగుమతులు గత దశాబ్దంలో గణనీయంగా పెరి గాయి. అదే సమయంలో చైనాకు భారత ఎగుమతులు ఆశించిన స్థాయిలో పెరగకపోవడం మరింత ఆందోళన కలిగించే అం శం. ఈ అసమతుల్యత కొనసాగితే ద్వైపాక్షిక వాణిజ్య లోటు మరింత విస్తరించే ప్ర మాదం ఉంది. 

చైనా ఉత్పత్తుల విషయంలో ఆర్థిక అం శాలతో పాటు డేటా భద్రత, సైబర్ భద్రత, జాతీయ భద్రత వంటి అంశాలూ ప్రాధా న్యం సంతరించుకున్నాయి. స్మార్ట్‌ఫోన్లు, యాప్‌లు, కమ్యూనికేషన్ పరికరాలు కో ట్లాది మంది వినియోగదారుల వ్యక్తిగత స మాచారంతో ముడిపడి ఉంటాయి. అయి తే భద్రత పేరుతో ప్రతి చైనా ఉత్పత్తినీ తిరస్కరించడం పరిష్కారం కాదు. సాంకేతిక సామర్థ్యాన్ని మనమే అభివృద్ధి చేసుకోవడం, డేటా రక్షణ చట్టాలను బలోపేతం చేయడం, దేశీయ పరిశోధనకు పెట్టుబడు లు పెంచడం, నమ్మకమైన అంతర్జాతీయ భాగస్వాములతో కలిసి ప్రత్యామ్నాయ సాంకేతిక పర్యావరణాన్ని నిర్మించడం అవసరం.

ఆత్మనిర్భరత అంటే ప్రతి వస్తువునూ దేశంలోనే తయారు చేసుకోవడం కాదు. ప్రపంచ వాణిజ్యంతో సంబంధాలు తెం చుకోవడం అంతకన్నా కాదు. అవసరమైన చోట దిగుమతులు చేసుకుంటూనే, వ్యూ హాత్మక రంగాల్లో విదేశాలపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడమే నిజమైన స్వావలం బన. రక్షణ, పునరుత్పాదక ఇంధనం, ఫార్మాస్యూటికల్స్ వంటి రంగాల్లో దేశీయ సామర్థ్యాన్ని పెంచే ప్రయత్నాలు ఫలితాలు ఇస్తున్నాయి.

ఇదే నమూనాను సెమీకండక్టర్లు, ఎలక్ట్రానిక్స్, యంత్ర పరికరాలు, అ ధునాతన తయారీ సాంకేతికత, కీలక రసాయనాలు వంటి రంగాలకు విస్తరించాలి. దేశీయ పరిశ్రమలను ప్రపంచ స్థాయి నాణ్యత, ధర, ఉత్పాదకతను సాధించేలా వాటిని తీర్చిదిద్దాలి. లేకపోతే చైనా ఉత్పత్తులను నిషేధించినా వినియోగదారులు అధిక ధరలకు తక్కువ నాణ్యత కలిగిన ప్రత్యామ్నాయాలను కొనుగోలు చేయాల్సి వస్తుంది. అది దీర్ఘకాలికంగా దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు మేలు చేయదు.

చైనాకు సమర్థమైన సమాధానం ఇవ్వాలంటే బహిష్కరణ పిలుపు కంటే ప్రభుత్వ విధానాల్లో, పరిశ్రమల సామర్థ్యంలో, పరిశోధనా సంస్థల్లో మార్పు రావాలి. చైనాపై ఆధారపడే ప్రతి ఉత్పత్తికి ప్రత్యామ్నాయా న్ని ఒక్కరోజులో సృష్టించడం సాధ్యం కాదు. కానీ దీర్ఘకాలిక ప్రణాళికతో దేశీయ సామర్థ్యాన్ని నిర్మించడం మాత్రం సాధ్యమే. ఇతర దేశాలతో సాంకేతిక, పారిశ్రామిక భాగస్వామ్యాలను పెంచుకోవాలి. అదే సమయంలో భారతీయ ఉత్ప త్తులకు ప్రపంచ మార్కెట్లలో స్థానం కల్పించాలి.

చైనా వస్తువుల బహిష్కరణకు పిలుపునివ్వడం సులభం. కానీ చైనా తయారు చేస్తున్న వస్తువును మనమే మెరుగైన నా ణ్యతతో, పోటీ ధరకు తయారు చేయడం కష్టం. ఆ కష్టమైన మార్గాన్నే భారత్ ఎంచుకోవాలి. అందుకే చైనా దిగుమతులను అ డ్డుకోవడం కంటే దేశీయ ఉత్పత్తిని పెంచ డం, చైనా వస్తువులను తిరస్కరించడం కంటే భారతీయ వస్తువులను ప్రపంచ స్థాయిలో పోటీ చేయగలిగేలా తయారు చేయడం, చైనా మార్కెట్‌ను విమర్శించడం కంటే మన ఎగుమతి సామర్థ్యాన్ని పెంచుకోవడం.. ఇదే దీర్ఘకాలిక మార్గం.

 వ్యాసకర్త సెల్: 9912483642