ప్రపంచ దేశాలకు భారత్ కీలక సూచన

యుద్ధాలకు ముగింపు పలకాలి.. G20 వేదికగా జైశంకర్ కీలక సందేశం!

అట్లాంటా, నవంబర్ 1: ప్రపంచవ్యాప్తంగా కొనసాగుతున్న యుద్ధాలు, ఘర్షణలకు సైనిక చర్యలు పరిష్కారం కావని.. Diplomacy ద్వారా సమస్యలను పరిష్కరించుకోవాలని భారత్ స్పష్టం చేసింది. అమెరికాలోని అట్లాంటాలో జరిగిన G20 Foreign Ministers’ Meetingలో విదేశాంగ మంత్రి ఎస్. జైశంకర్ ఈ అంశాన్ని ప్రధానంగా ప్రస్తావించారు. యుద్ధాల ప్రభావం కేవలం ఘర్షణలు జరుగుతున్న దేశాలకే పరిమితం కావడం లేదని, ఆహారం, ఇంధనం, Fertiliser, Global Supply Chainsపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతోందని ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. ముఖ్యంగా Global South దేశాలు ఈ పరిణామాలతో అధికంగా నష్టపోతున్నాయని పేర్కొన్నారు. అట్లాంటాలో శనివారం సమావేశం ముగిసిన అనంతరం భారతీయ మీడియా ప్రతినిధులతో జైశంకర్ మాట్లాడారు. G20 సమావేశాలు ఫలవంతంగా, నిర్మాణాత్మకంగా సాగాయని తెలిపారు. మూడు ప్రధాన అంశాలైన Geopolitical Situation, Energy and Food Security, Supply Chainsపై సభ్య దేశాల మంత్రులు చర్చించినట్లు వెల్లడించారు. అంతర్జాతీయ సమస్యలకు చర్చలు, దౌత్య మార్గాలే పరిష్కారమని భారత్ తన వైఖరిని స్పష్టం చేసిందన్నారు.

రష్యా, ఉక్రెయిన్‌తో మూడు అంశాలపై చర్చలు

ఉక్రెయిన్ యుద్ధం విషయంలో భారత్ రష్యా, ఉక్రెయిన్, యూరప్ దేశాలతో సంప్రదింపులు జరుపుతోందని జైశంకర్ వెల్లడించారు. ఈ చర్చల్లో ప్రధానంగా మూడు అంశాలపై దృష్టి పెట్టినట్లు చెప్పారు. మొదటిది.. పౌర నౌకలు, వాటిలో పనిచేసే సిబ్బందిపై దాడులు జరగకుండా చూడటం. రెండోది.. రష్యా, ఉక్రెయిన్ నుంచి నిలిచిపోయిన Black Sea Grain Exportsను తిరిగి ప్రారంభించడం. మూడోది.. ఇంధన మౌలిక సదుపాయాలపై దాడులను నివారించే మార్గాలను అన్వేషించడం. నల్ల సముద్రం (Black Sea) ప్రాంతంలో ధాన్యం రవాణా గణనీయంగా తగ్గిపోయిందని, దీనివల్ల ప్రపంచ మార్కెట్లపై ప్రభావం పడుతోందని వివరించారు. రష్యా, ఉక్రెయిన్ రెండూ ప్రధాన ధాన్య ఎగుమతిదారులని, వాటి నుంచి సరఫరాలు పునరుద్ధరిస్తే ఆహార భద్రతకు మేలు జరుగుతుందని తెలిపారు. ముఖ్యంగా ఈ ధాన్యాన్ని ఎక్కువగా కొనుగోలు చేసే Global South దేశాలకు ఇది ఎంతో అవసరమని పేర్కొన్నారు. ఇంధన రంగంలో దాడులను నివారించడం మాత్రం క్లిష్టమైన అంశమని జైశంకర్ అభిప్రాయపడ్డారు. ఒక దేశం దృష్టిలో Refineries కీలకమైతే, మరో దేశం Electricity Gridsను ముఖ్యమైనవిగా పరిగణిస్తుందని చెప్పారు. ఇంధనాన్ని రవాణా చేసే నౌకల భద్రత కూడా ఇందులో భాగమని వివరించారు. ఈ అంశాలపై సంబంధిత దేశాల మధ్య ఏకాభిప్రాయం తీసుకురావడానికి భారత్ ప్రయత్నిస్తోందన్నారు.

మోదీ, పుతిన్ స్థాయిలోనూ సంప్రదింపులు

ఈ దౌత్య ప్రయత్నాల్లో వివిధ స్థాయుల్లో చర్చలు జరుగుతున్నాయని జైశంకర్ తెలిపారు. ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్‌తో ఈ అంశంపై మాట్లాడారని వెల్లడించారు. తాను మాస్కో, కీవ్ పర్యటనల సందర్భంగా కూడా చర్చలు జరిపినట్లు చెప్పారు. అట్లాంటాలో రష్యా విదేశాంగ మంత్రి సెర్గీ లావ్రోవ్‌తో మరోసారి ఈ అంశాలను ప్రస్తావించినట్లు వివరించారు. ఉక్రెయిన్‌తోనూ భారత్ సంప్రదింపులు కొనసాగిస్తోందని, అమెరికా చేపట్టిన Peace Mediation ప్రయత్నాలతో సమన్వయం చేసుకుంటున్నామని తెలిపారు. అమెరికా విదేశాంగ మంత్రి మార్కో రూబియోకు కూడా ఈ ప్రయత్నాల గురించి అవగాహన ఉందన్నారు. అయితే చర్చల పురోగతికి సంబంధించిన పూర్తి వివరాలను వెల్లడించేందుకు ఆయన నిరాకరించారు.

ఇంధన, ఆహార భద్రతపై ఆందోళన

ప్రపంచ ఇంధన మార్కెట్లలో రాజకీయ జోక్యం, సరఫరాలపై ఆంక్షలు, కృత్రిమ అంతరాయాలు సమస్యలను మరింత పెంచుతున్నాయని భారత్ G20లో ప్రస్తావించింది. ఇంధన సరఫరాల్లో అనిశ్చితి వల్ల అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలు తీవ్ర ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నాయని జైశంకర్ తెలిపారు. Food Security అంశంలో ధాన్యం రవాణాతో పాటు ఎరువుల కొరతపైనా చర్చలు జరిగాయని చెప్పారు. Black Sea, Persian Gulf, Red Sea ప్రాంతాల్లోని పరిణామాలు సరఫరా వ్యవస్థలపై ప్రభావం చూపుతున్నాయని వివరించారు. ప్రపంచ దేశాలు తమ ఉత్పత్తి, తయారీ వ్యవస్థలను విస్తరించుకోవాలని భారత్ సూచించింది. ఒకే దేశం లేదా ఒకే ప్రాంతంపై అధికంగా ఆధారపడటం ప్రమాదకరమని జైశంకర్ పేర్కొన్నారు. Covid-19 Pandemic సమయంలో సరఫరా వ్యవస్థలు దెబ్బతిన్న తీరును ఉదాహరణగా ప్రస్తావించారు. యుద్ధాలు, వాతావరణ మార్పులు, ప్రకృతి వైపరీత్యాలు కూడా Supply Chain Disruptionsకు కారణమవుతున్నాయని చెప్పారు. ఉత్పత్తి కేంద్రాలను వివిధ భౌగోళిక ప్రాంతాల్లో ఏర్పాటు చేయడం ద్వారా ఈ సమస్యలను తగ్గించవచ్చన్నారు. సరఫరా వ్యవస్థలను రాజకీయ ఆయుధాలుగా మార్చే ప్రయత్నాలను కూడా నివారించాలని పిలుపునిచ్చారు.

డిసెంబర్ G20 సమ్మిట్‌పై భారత్ ఆశలు

అట్లాంటా సమావేశంలో అన్ని అంశాలపై ఏకాభిప్రాయ ప్రకటన వెలువడకపోయినా, డిసెంబర్‌లో జరిగే Leaders’ Summitకు ఇంకా సమయం ఉందని జైశంకర్ తెలిపారు. సభ్య దేశాలు ప్రయత్నిస్తే ఉమ్మడి నిర్ణయానికి రావచ్చని ఆశాభావం వ్యక్తం చేశారు. గతంలో BRICS వేదికపై భిన్న అభిప్రాయాలున్న దేశాలు కూడా ఉమ్మడి ప్రకటనకు అంగీకరించాయని గుర్తుచేశారు. డిసెంబర్‌లో అమెరికాలోని మియామీలో జరగనున్న G20 శిఖరాగ్ర సమావేశానికి ముందు ఏకాభిప్రాయం కోసం ప్రయత్నాలు మరింత వేగవంతమవుతాయని చెప్పారు. ఇదిలా ఉండగా, అట్లాంటాలో భారత్, అమెరికా, జపాన్, ఆస్ట్రేలియా దేశాలతో కూడిన Quad Foreign Ministers’ Meeting కూడా జరిగింది. ఈ ఏడాది ఇది మూడో సమావేశం. ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో స్థిరత్వం, ఆర్థిక భద్రత, Maritime Security, Critical Minerals, Energy Security, Supply Chain Resilience వంటి అంశాలపై మంత్రులు చర్చించారు. భవిష్యత్తులో మరింత విస్తృతమైన సహకారానికి మార్గం సుగమం చేయాలని నిర్ణయించారు. ప్రపంచ దేశాల మధ్య విభేదాలు పెరుగుతున్న సమయంలో వివిధ పక్షాలతో సంప్రదింపులు కొనసాగిస్తూ, సమస్యల పరిష్కారానికి భారత్ తన దౌత్య ప్రయత్నాలను కొనసాగిస్తోందని జైశంకర్ వివరించారు.