పెరుగుతున్న కాలుష్యం.. GRAP-1 అమల్లోకి!
న్యూఢిల్లీ: దేశ రాజధాని ఢిల్లీలో గాలి నాణ్యత తగ్గడంతో వాయు కాలుష్య నియంత్రణ చర్యలు ప్రారంభమయ్యాయి. కాలుష్యాన్ని అదుపులోకి తీసుకువచ్చేందుకు గ్రేడెడ్ రెస్పాన్స్ యాక్షన్ ప్లాన్ (GRAP)లో మొదటి దశ అయిన GRAP-1ను అమలు చేశారు. గాలి నాణ్యత సూచీ (AQI) నిర్దేశిత స్థాయికి చేరినప్పుడు ఈ చర్యలు చేపడతారు.
GRAP-1 అంటే ఏమిటి?
GRAP అనేది ఢిల్లీ-ఎన్‌సీఆర్ ప్రాంతంలో వాయు కాలుష్యాన్ని(Air Pollution) నియంత్రించేందుకు రూపొందించిన దశలవారీ కార్యాచరణ ప్రణాళిక. గాలి నాణ్యత మరింత దిగజారకుండా ముందస్తు చర్యలు తీసుకోవడం దీని ప్రధాన ఉద్దేశం. AQI 201–300 మధ్య ఉంటే అది ‘పూర్’ (Poor) కేటగిరీగా పరిగణిస్తారు. ఈ స్థాయికి చేరినప్పుడు వర్తించే నిబంధనల ప్రకారం GRAP-1 చర్యలు చేపడతారు. అయితే అమలు నిర్ణయం తాజా గాలి నాణ్యత(Air Quality) పరిస్థితులు, సంబంధిత అధికారుల ఉత్తర్వులపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
కాలుష్య నియంత్రణకు ఎలాంటి చర్యలు?
GRAP-1 కింద సాధారణంగా దుమ్ము నియంత్రణ, నిర్మాణ ప్రదేశాల్లో కాలుష్య నివారణ చర్యలు, రహదారుల శుభ్రత, వాహనాల నుంచి వెలువడే పొగపై నిఘా వంటి చర్యలకు ప్రాధాన్యం ఇస్తారు. నిబంధనలు ఉల్లంఘించే వారిపై సంబంధిత అధికారులు చర్యలు తీసుకోవచ్చు. ఈ చర్యల ద్వారా గాలిలో దుమ్ము, ఇతర కాలుష్య కారకాల వ్యాప్తిని తగ్గించేందుకు ప్రయత్నిస్తారు.
వాయు కాలుష్యంతో ఆరోగ్య సమస్యలు
గాలిలో కాలుష్య కారకాల మోతాదు పెరిగితే దగ్గు, గొంతులో మంట, కళ్లలో చికాకు, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బందులు తలెత్తవచ్చు. పిల్లలు, వృద్ధులు, గుండె లేదా ఊపిరితిత్తుల సమస్యలు ఉన్నవారు ఎక్కువ జాగ్రత్తగా ఉండాలి. కాలుష్యం ఎక్కువగా ఉన్న రోజుల్లో బయట వ్యాయామం చేయడాన్ని తగ్గించడం, అవసరమైనప్పుడు సరైన రక్షణ మాస్క్ ఉపయోగించడం, గాలి నాణ్యత వివరాలను పరిశీలించడం మంచిది. శ్వాస సంబంధిత లక్షణాలు తీవ్రమైతే వైద్యుడిని సంప్రదించాలి.
