ఆయుర్వేదం.. ప్రకృతి వర ప్రసాదం

ప్రకృతి(Nature)తో మనిషి అనుబంధం ఎంత పురాతనమో.. ఆయుర్వేదం(Ayurveda)తో భారతదేశానికి ఉన్న అనుబంధం కూడా అంతే ప్రాచీనమైనది. ఆరోగ్యమే(Health) మహాభాగ్యం అనే భావనను భారతీయ జీవన విధానం ఎప్పటినుంచో విశ్వసిస్తోంది. శరీరం, మనస్సు, ఆహారం, జీవనశైలి, ప్రకృతి మధ్య సమతుల్యతను కాపాడుకోవడం ద్వారా ఆరోగ్యవంతమైన జీవితాన్ని కొనసాగించవచ్చని ఆయుర్వేదం చెబుతోంది. ఈ ప్రాచీన వైద్య విజ్ఞాన(Medical Science) ప్రాధాన్యతను ప్రజలకు తెలియజేయడానికి ప్రతి సంవత్సరం సెప్టెంబర్ 23న ఆయుర్వేద దినోత్సవాన్ని నిర్వహిస్తున్నారు.

భారత ప్రభుత్వం(Government of India) 2025 మార్చి 23న జారీ చేసిన గెజిట్ నోటిఫికేషన్(Gazette Notification) ద్వారా సెప్టెంబర్ 23ను ప్రతి సంవత్సరం ఆయుర్వేద దినోత్సవంగా నిర్ణయించింది. అంతకుముందు ఆయుర్వేద దినోత్సవాన్ని ధన్వంతరి జయంతి లేదా ధన్తేరస్ రోజున నిర్వహించేవారు. అయితే ధన్తేరస్ తేదీ చాంద్రమాన క్యాలెండర్ ఆధారంగా ప్రతి సంవత్సరం మారుతూ ఉండటంతో, ఇకపై స్థిరమైన తేదీగా సెప్టెంబర్ 23ను నిర్ణయించారు.

.‘ఆయుః’ అంటే జీవితం.. ‘వేద’ అంటే జ్ఞానం. అందువల్ల ఆయుర్వేదం అంటే జీవితం గురించి తెలిపే జ్ఞానం అని అర్థం. ఇది కేవలం అనారోగ్యానికి చికిత్స అందించే విధానం మాత్రమే కాకుండా.. ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవడం, వ్యాధులను నివారించడం, ఆరోగ్యకరమైన జీవనశైలిని అలవర్చుకోవడం వంటి అంశాలకు కూడా ప్రాధాన్యతనిచ్చే సమగ్ర విధానంగా అభివృద్ధి చెందింది.

ఆయుర్వేదంలో వాత, పిత్త, కఫ అనే మూడు దోషాల సమతుల్యతకు ప్రాధాన్యత ఉంటుంది. వ్యక్తి శరీర స్వభావం, ఆహారపు అలవాట్లు, వాతావరణం, వయసు, జీవన విధానం వంటి అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకుని ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవాలని ఆయుర్వేద సిద్ధాంతాలు సూచిస్తాయి. రోజువారీ జీవన విధానంలో సరైన ఆహారం తీసుకోవడం, తగినంత నిద్రపోవడం, శారీరక శ్రమ చేయడం, మానసిక ప్రశాంతతను కాపాడుకోవడం వంటి అంశాలకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం నేటి ఆధునిక జీవితంలో కూడా ఎంతో అవసరం.

పసుపు, అల్లం, తులసి, ఉసిరి, వేప వంటి అనేక ఔషధ మొక్కలు భారతీయ సంప్రదాయంలో శతాబ్దాలుగా ఉపయోగంలో ఉన్నాయి. మన చుట్టూ లభించే వనమూలికల ఔషధ విలువను గుర్తించి, వాటిని శాస్త్రీయంగా అధ్యయనం చేయడం కూడా అవసరం. ఆయుర్వేదంపై పరిశోధన, ప్రామాణికత, నాణ్యత, భద్రతకు ప్రాధాన్యత పెరగాల్సిన అవసరం ఉంది. ఇందుకోసం ఆయుష్ మంత్రిత్వ శాఖ ఆధ్వర్యంలో ఆయుర్వేదంతో పాటు ఇతర భారతీయ వైద్య విధానాలపై పరిశోధనలు, డేటా సేకరణ, ఆధారిత అధ్యయనాలు కొనసాగుతున్నాయి.

ప్రస్తుతం మారుతున్న జీవనశైలి కారణంగా అధిక ఒత్తిడి, నిద్రలేమి, శారీరక శ్రమ లేకపోవడం, సమయపాలన లేని ఆహారం వంటి సమస్యలు పెరుగుతున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో ఆరోగ్యకరమైన దినచర్య, సమతుల్య ఆహారం, వ్యాయామం, యోగా, ధ్యానం వంటి ఆరోగ్య పరిరక్షణ పద్ధతులపై అవగాహన పెంచాల్సిన అవసరం ఉంది. ఆయుర్వేదం కూడా ఆరోగ్యాన్ని కేవలం వ్యాధి లేని స్థితిగా కాకుండా శరీరం, మనస్సు, జీవన విధానం మధ్య సమతుల్యతగా చూడాలని సూచిస్తుంది. 

అయితే ‘సహజమైనది’ అంటే తప్పనిసరిగా అందరికీ సురక్షితమైనదనే అపోహకు దూరంగా ఉండాలి. ఆయుర్వేద మందులు వైద్యుల సలహా లేకుండా స్వయంగా వినియోగించడం తగదు. ముఖ్యంగా ఇప్పటికే ఇతర మందులు ఉపయోగిస్తున్న వారు అర్హత కలిగిన వైద్య నిపుణుల సూచనలు తీసుకోవాలి.

సంప్రదాయ జ్ఞానాన్ని ఆధునిక శాస్త్రీయ పరిశోధనలతో అనుసంధానం చేయడం ద్వారా ప్రజలకు మరింత సురక్షితమైన, నాణ్యమైన ఆరోగ్య సేవలు అందించవచ్చు. ఆయుర్వేద దినోత్సవం సందర్భంగా పాఠశాలలు, కళాశాలలు, వైద్య సంస్థలు, ప్రజా సంస్థలు ఆరోగ్య అవగాహన కార్యక్రమాలు నిర్వహించాలి. ఔషధ మొక్కల పెంపకం, ఆరోగ్యకరమైన ఆహారం, పరిశుభ్రత, వ్యాయామం, యోగా, ప్రకృతి పరిరక్షణ వంటి అంశాలపై ప్రజలకు అవగాహన కల్పించాలి.

      (సెల్: 8676051752)