‘మురసు’ వెనుక ఆసక్తికరమైన కథ ఇదే

తుపానుకు పేరు పెట్టే రూల్స్ ఏంటి? భారత్ సూచించిన ‘మురసు’ స్పెషల్!

బంగాళాఖాతంలో ఏర్పడిన తాజా తుపాను ‘మురసు’ పేరు ఇప్పుడు ఆసక్తికర చర్చకు దారితీస్తోంది. అసలు ఈ పేరు ఎక్కడి నుంచి వచ్చింది? ఎవరు సూచించారు? ‘మురసు’ అంటే ఏమిటి? తుపానులకు పేర్లు పెట్టే విధానం ఎలా ఉంటుంది? ఇలాంటి ప్రశ్నలు చాలామందిలో తలెత్తుతున్నాయి. అయితే ఈ పేరు వెనుక ఒక ప్రత్యేకమైన భాషా, సాంస్కృతిక నేపథ్యం ఉంది.

‘మురసు’ అంటే యుద్ధభేరి!

‘మురసు’ అనేది తమిళ భాషకు చెందిన పదం. దీని అర్థం ‘యుద్ధభేరి’ (War Drum). ప్రాచీన తమిళ సంప్రదాయంలో యుద్ధానికి పిలుపునివ్వడానికి, ముఖ్యమైన ప్రకటనలు చేయడానికి పెద్ద డప్పును ఉపయోగించేవారు. దానినే ‘మురసు’ అని పిలిచేవారు. ఈ పదానికి తమిళ సంస్కృతితో పాటు ద్రావిడ సంప్రదాయాల్లోనూ ప్రత్యేక స్థానం ఉంది.

ఈ పేరును సూచించింది భారతదేశమే!

ఉత్తర హిందూ మహాసముద్ర ప్రాంతంలో ఏర్పడే తుపానులకు పేర్లు పెట్టేందుకు ప్రత్యేక Naming System అమల్లో ఉంది. ఈ విధానంలో భాగంగా భారత్ కూడా కొన్ని పేర్లను ముందుగానే సూచించింది. వాటిలో ‘మురసు’ ఒకటి. 2020లో ఆమోదించిన పేర్ల జాబితాలో భారత్ ప్రతిపాదించిన పేరుగా ఇది చోటు సంపాదించింది. అంతేకాదు.. ఈ పేరును తుపాను ఏర్పడిన తర్వాత అప్పటికప్పుడు ఎంపిక చేయలేదు. ముందుగానే సిద్ధం చేసిన Listలో నిర్ణీత క్రమం ప్రకారం కేటాయించారు. ‘మురసు’కు ముందు బంగ్లాదేశ్ సూచించిన ‘అర్నబ్’ పేరు ఉండటం కూడా ఈ Naming Sequenceలో భాగమే.

తుపానులకు పేర్లు ఎవరు పెడతారు?

ప్రపంచ వాతావరణ సంస్థ (World Meteorological Organization - WMO) ఆధ్వర్యంలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా తుపానుల Naming System కొనసాగుతోంది. ఉత్తర హిందూ మహాసముద్ర ప్రాంతంలోని బంగాళాఖాతం, అరేబియా సముద్రంలో ఏర్పడే తుపానులకు పేర్లు కేటాయించే బాధ్యత న్యూఢిల్లీలోని భారత వాతావరణ శాఖ (India Meteorological Department - IMD) ఆధ్వర్యంలోని Regional Specialized Meteorological Centre (RSMC) నిర్వహిస్తుంది. ఈ ప్రాంతానికి చెందిన 13 దేశాలు ముందుగానే తుపానుల పేర్లను ప్రతిపాదిస్తాయి. ఒక్కో దేశం 13 పేర్ల చొప్పున మొత్తం 169 పేర్లతో జాబితాను రూపొందించారు. తుపానులు ఏర్పడినప్పుడు ఈ పేర్లను నిర్ణీత క్రమంలో ఉపయోగిస్తారు.

ప్రతి అల్పపీడనానికీ పేరు పెట్టరు!

వాతావరణంలో ఏర్పడే ప్రతి Low Pressure లేదా Depressionకు తుపాను పేరు కేటాయించరు. గాలుల వేగం గంటకు కనీసం 62 కిలోమీటర్లకు చేరుకుని వాతావరణ వ్యవస్థ Cyclonic Storm స్థాయికి బలపడినప్పుడు మాత్రమే అధికారికంగా పేరు ఇస్తారు. అంటే తుపాను బలపడిన తర్వాతే పేరును ప్రకటిస్తారు. అయితే ఆ పేరు మాత్రం చాలా ముందుగానే సిద్ధం చేసిన జాబితా నుంచి వస్తుంది.

తుపానుల పేర్ల ఎంపికలో ప్రత్యేక Rules!

తుపానులకు పేర్లు పెట్టే విషయంలో కొన్ని నిబంధనలు పాటిస్తారు.

పేర్లు చిన్నవిగా, సులభంగా పలికేలా ఉండాలి.

మతాలు, రాజకీయాలు లేదా వివాదాస్పద అంశాలకు సంబంధం ఉండకూడదు.

ఏ దేశం సూచించిన పేరైనా ప్రాంతీయ Naming Guidelinesకు అనుగుణంగా ఉండాలి.

ఒకసారి ఉపయోగించిన పేరును ఉత్తర హిందూ మహాసముద్ర ప్రాంతంలో మళ్లీ ఉపయోగించరు.

తుపానులకు పేర్లు ఎందుకు పెడతారు?

తుపానులకు పేర్లు పెట్టడం వెనుక ప్రధాన ఉద్దేశం ప్రజలకు Weather Alerts సులభంగా చేరవేయడమే. ఒక తుపాను గురించి ప్రభుత్వాలు, వాతావరణ శాఖలు, మీడియా సంస్థలు, ప్రజలు ఒకే పేరుతో మాట్లాడటం వల్ల సమాచార మార్పిడి సులభమవుతుంది. అలాగే ఒకే సమయంలో ఒకటి కంటే ఎక్కువ తుపానులు ఏర్పడినప్పుడు గందరగోళం తగ్గుతుంది. ప్రజలు హెచ్చరికలను సులభంగా గుర్తించి అప్రమత్తం కావడానికి కూడా ఈ Naming System ఉపయోగపడుతుంది.

2004లో ప్రారంభమైన తుపానుల Naming System

ఉత్తర హిందూ మహాసముద్ర ప్రాంతంలో తుపానులకు అధికారికంగా పేర్లు పెట్టే విధానం 2004లో ప్రారంభమైంది. అనంతరం 2020లో 13 దేశాలు సూచించిన 169 పేర్లతో కొత్త జాబితా రూపొందించారు. ఈ జాబితాలో భారత్ ప్రతిపాదించిన పేర్లలో ‘మురసు’ కూడా ఒకటి. మొత్తానికి ‘మురసు’ అనేది కేవలం ఒక తుపాను పేరు మాత్రమే కాదు.. ప్రాచీన తమిళ భాషలోని ‘యుద్ధభేరి’ అనే అర్థాన్ని కలిగిన పదం. తుపానుకు పేరు పెట్టే విధానం కూడా ముందుగానే నిర్ణయించిన అంతర్జాతీయ ప్రక్రియలో భాగమే. అందుకే తుపాను ఏర్పడిన తర్వాత పేరు వెతకడం కాదు.. ఎన్నో ఏళ్ల ముందే సిద్ధం చేసిన జాబితా నుంచి దానికి పేరు కేటాయిస్తారు!