భారత సంతతి మహిళ నవీకి నోబెల్ శాంతి
- దక్షిణాఫ్రికా న్యాయకోవిధురాలు
- నవనీతమ్ పిళ్లైని వరించిన ప్రతిష్ఠాత్మక బహుమతి
- శాంతి, అంతర్జాతీయ చట్టాలలో ఎనలేని కృషి
- బస్సు డ్రైవర్ కూతురు శాంతిదూతగా..
- దక్షిణాఫ్రికా హైకోర్టులో తొలి నల్లజాతి మహిళా న్యాయమూర్తి
ఓస్లో, అక్టోబర్ 9: భారత సంతతికి చెందిన దక్షిణాఫ్రికా న్యాయ నిపుణురాలు(South African legal expert), ఐక్యరాజ్యసమితి మాజీ మానవ హక్కుల అధిపతి అయిన నవనీతమ్ నవీ పిళ్లైని(Navaneetham Navi Pillai) నోబెల్ శాంతి బహుమతి వరించింది. అంతర్జాతీయ న్యాయం, చట్టం, శాంతిని పెంపొందించేందుకు, జాతి నిర్మూలన, లైంగిక హింసపై పోరాడి, చట్టాన్ని రూపొందించడంలో ఆమె చేసిన ఎనలేని కృషికి ఈ ప్రతిష్ఠాత్మక పురస్కారం దక్కింది.
దక్షిణాఫ్రికా హైకోర్టులో తొలి నల్లజాతి మహిళా న్యాయమూర్తి.. వివక్షపై గర్జించిన మానవహక్కుల న్యాయదేవత.. ఒక బస్సు డ్రైవర్ కుమార్తె అయిన నవీ పిళ్లుకి ఈ అవార్డు లభించింది. నార్వే రాజధాని ఓస్లోలో నోబెల్ కమిటీ ఈ ఏడాది నోబెల్ శాంతి బహుమతిని నవనీతమ్ నవీ పిళ్లైకి శుక్రవారం ప్రకటించింది.
అంతేకాదు శాంతిని నెలకొల్పడానికి, సంఘర్షణలను అహింసాయుతంగా పరిష్కరించడానికి మనం ఏర్పాటు చేసుకున్న వ్యవస్థకు జాతీయ, అంతర్జాతీయ చట్టబద్ధ పాలనే ఆధారమని, శాంతికి న్యాయం అవసరమని ప్రపంచానికి చాటిచెప్పింది. 1967లో తన సొంత న్యాయ సంస్థను స్థాపించారని నోబెల్ కమిటీ ఒక అధికారిక ప్రకటనలో తెలిపింది. నవనీతమ్ నవీ పిళ్లై 2008 నుంచి 2014 వరకు ఐక్యరాజ్యసమితి మానవ హక్కుల హైకమిషనర్‌గా ఆమె ప్రపంచ వ్యాప్తంగా అణగారిన వర్గాల గొంతుకగా నిలిచారు.
వివక్షకు వ్యతిరేకంగా, మహిళల హక్కులు, శరణార్థుల రక్షణ కోసం నిర్విరామంగా పోరాడారు. మానవ హక్కుల పరిరక్షణలో ఆమె చేసిన విశేష కృషికి గతంలో అనేక జాతీయ, అంతర్జాతీయ పురస్కారాలు ఆమెను వరించాయి. ఇందులో భాగంగానే 2024 సంవత్సరానికి ఆమెకు ప్రతిష్టాత్మక సిడ్నీ శాంతి పురస్కారం లభించింది.
తాజాగా ఆమె సేవలను గుర్తించిన నార్వే నోబెల్ కమిటీ అత్యున్నతమైన ‘నోబెల్ శాంతి బహుమతి-2026’ను ప్రకటించడంతో భారతీయులతో పాటు ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఉన్న మానవ హక్కుల పరిరక్షకులతోపాటు సర్వత్రా హర్షం వ్యక్తం చేస్తున్నారు. పిళ్లు న్యాయవాద వృత్తిలో అత్యంత కీలకమైన ఘట్టాలలో ఒకటి, రువాండా అంతర్జాతీయ క్రిమినల్ ట్రిబ్యునల్‌లో ఆమె చేసిన పని.
అక్కడ, 1994 రువాండా మారణహోమం సమయంలో జాతిహత్య, మానవత్వానికి వ్యతిరేక నేరాలు, జాతిహత్యకు ప్రత్యక్షంగా, బహిరంగంగా ప్రేరేపించినందుకు దోషిగా తేలిన మాజీ మేయర్ జీన్-పాల్ అకాయేసుపై జరిగిన చారిత్రాత్మక కేసులో ఆమె న్యాయమూర్తులలో ఒకరిగా ఉన్నారు. అవసరమైన ఉద్దేశంతో చేసినప్పుడు అత్యాచారం, లైంగిక హింస కూడా జాతిహత్య చర్యలుగా, అలాగే మానవత్వానికి వ్యతిరేక నేరాలుగా పరిగణించబడతాయని ట్రిబ్యునల్ తీర్పు నిర్ధారించింది.
ఈ న్యాయపరమైన పరిణామంలో పిళ్లై కీలకపాత్ర పోషించారని నార్వేజియన్ నోబెల్ కమిటీ ప్రశంసించింది. జాతిహత్యకు ప్రేరేపించడంపై ట్రిబ్యునల్ చేసిన కృషిని కూడా కమిటీ ప్రముఖంగా ప్రస్తావించింది. నోబెల్ బహుమతిని ప్రకటిస్తూ, నార్వేజియన్ నోబెల్ కమిటీ, సార్వత్రిక న్యాయ సూత్రాల పట్ల పిళ్లై నిబద్ధతను ప్రశంసించింది. ఆమె హింస, సంఘర్షణ బాధితులకు ఆశను కలిగిస్తూనే, దేశాలను, జాతీయ నాయకులను జవాబుదారీగా నిలబెట్టారని పేర్కొంది.
ఆమెను తన కాలంలోని అత్యంత గౌరవనీయమైన అంతర్జాతీయ న్యాయవేత్తలలో ఒకరిగా అభివర్ణించింది. శాంతిని కాపాడటానికి, హింస లేకుండా సంఘర్షణలను పరిష్కరించడానికి చట్టబద్ధమైన పాలన అత్యవసరం అని స్పష్టం చేసింది. శాంతికి న్యాయం అవసరమని కమిటీ పేర్కొంది. శాశ్వత శాంతి అనేది శక్తివంతమైన దేశాల సంకల్పం మీద గానీ లేదా బలహీనమైన అధికార సమతుల్యత మీద గానీ కాకుండా, న్యాయ సూత్రాలపై ఆధారపడి ఉండాలని వాదించింది.
దక్షిణాఫ్రికా రాజ్యాంగంలో కీలకపాత్ర పిళ్లు పోసించింది. అంతేకాదు ఆమె దశాబ్దాల పాటు వర్ణవివక్ష వ్యతిరేక కార్యకర్తల తరఫున వాదించారు. రాజకీయ ఖైదీల పట్ల వ్యవహరిస్తున్న తీరును వెలుగులోకి తెచ్చారు. నోబెల్ శాంతి బహుమతిని తొలిసారిగా 1901లో ప్రదానం చేశారు. దీంతో 2026 నాటికి దాని 125వ వార్షికోత్సవాన్ని నిర్వహించుకోనుంది.
కుటుంబ నేపథ్యం..
1890వ దశకంలో, తమిళ సంతతికి చెందిన ఇద్దరు వ్యక్తులు నాటల్‌లోని ఒక చక్కెర తోటలో కాంట్రాక్టు పని చేపట్టడానికి భారతదేశాన్ని విడిచి వెళ్లారు. వీరి కుమారుడైన నారాయణస్వామి నాయుడు, శాంతమ్మ నాయుడు దంపతులకు 1941, సెప్టెంబర్ 23న దక్షిణాఫ్రికాలోని డర్బన్‌లో నవనీతమ్ నవీ పిళ్లై జన్మించారు. పిళ్లై తండ్రి ఒక బస్ డ్రైవర్. ఆయన కుటుంబాన్ని పోషించడానికి చేపలు పట్టడంతోపాటు ఇతర పనులు చేసేవారు.
కాగా ఆమె తల్లి వారి ఎనిమిది మంది పిల్లలను చూసుకునేవారు. వీరిలో ఐదో సంతానమే నవనీతమ్. ఆర్థిక ఇబ్బందులు ఉన్నప్పటికీ, ఆమె తల్లిదండ్రులు విద్యకు అధిక ప్రాధాన్యతనిచ్చారు. అంతేకాదు తమ కుమారుల వలె కుమార్తెలు కూడా చదువుకోవాలని పట్టుబట్టారు. పిళ్లు వర్ణవివక్ష పాలనలో పెరిగారు.
ఆమె ప్రస్థానం ఇలా..
నవనీతమ్ నవీ పిళ్లై నాటల్ విశ్వవిద్యాలయంలో చదువుకున్నారు. 1963లో బ్యాచిలర్ ఆఫ్ ఆరట్స్ డిగ్రీని, 1965లో న్యాయశాస్త్ర డిగ్రీని పొందారు. ఆ తర్వాత ఆమె హార్వర్డ్ విశ్వవిద్యాలయంలో న్యాయశాస్త్రంలో పోస్ట్ గ్రాడ్యుయేట్ డిగ్రీలు సంపాదించారు. అందులో 1988లో జ్యురిడికల్ సైన్స్‌లో డాక్టరేట్ సాధించారు. 1967లో నాటల్ ప్రావిన్స్‌లో న్యాయవాద వృత్తిని ప్రారంభించిన మొదటి మహిళగా ఆమె నిలిచారు. హార్వర్డ్ లా స్కూల్ వారి ఒక ప్రొఫైల్ ప్రకారం..
న్యాయవాదిగా ఆమె పనిచేసిన సంవత్సరాల్లో, న్యాయమూర్తి ఛాంబర్‌లోకి ప్రవేశించడానికి కూడా ఆమెను అనుమతించలేదు. పిళ్లై 1992లో జెస్సికా న్యూవిర్త్, ఫెర్యాల్ ఘరాహీలతో కలిసి ఈక్వాలిటీ నౌను కూడా సహ-స్థాపించారు. 1995లో, వర్ణవివక్ష ముగిసిన తర్వాత, ఆమె దక్షిణాఫ్రికా హైకోర్టులో తాత్కాలిక న్యాయమూర్తిగా పనిచేసిన మొదటి శ్వేతజాతేతర మహిళ అయ్యారు.
అదే సంవత్సరం ఆమెను, 1994 మారణహోమంపై విచారణకు రువాండా అంతర్జాతీయ క్రిమినల్ ట్రిబ్యునల్‌కు ఐక్యరాజ్యసమితి జనరల్ అసెంబ్లీ ఆమెను ఎన్నుకుంది. పిళ్లై 2003 వరకు ట్రిబ్యునల్‌లో పనిచేశారు. 1999 నుంచి 2003 వరకు దాని అధ్యక్షురాలిగా కూడా ఉన్నారు. 1998 నాటి రువాండా తీర్పు అంతర్జాతీయ క్రిమినల్ కోర్టు(ఐసీసీ)లో ఒక మైలురాయిగా నిలిచింది. ఈ తీర్పుపై సంతకం చేసిన ముగ్గురు న్యాయమూర్తులలో పిళ్లై ఒకరు.
దానిలోని తార్కికతను రూపొందించడంలో సహాయపడిన ఘనత ఆమెకే దక్కింది. పిళ్లై 2003లో అంతర్జాతీయ క్రిమినల్ కోర్టులో న్యాయమూర్తిగా నియమితులై, 2008 వరకు ఆ పదవిలో పనిచేశారు. అదే సంవత్సరం, ఆమె ఐక్యరాజ్యసమితి మానవ హక్కుల హై కమిషనర్ అయ్యి.. 2014 వరకు ఆ పదవిలో కొనసాగారు. ప్రస్తుతం అంతర్జాతీయ న్యాయస్థానం (ఐసీజే)లో న్యాయమూర్తిగా సేవలందిస్తున్నారు.
ఆమె విద్యార్థిగా ఉన్నప్పుడు న్యూరెంబర్గ్ విచారణ ప్రతులను చదవడం నుంచి అంతర్జాతీయ న్యాయస్థానాలలో న్యాయమూర్తిగా పనిచేయడం వరకు, పిళ్లై వృత్తి జీవితం ఒకే సూత్రంపైనే కేంద్రీకృతమై ఉంది.
