10 July, 2026 | 4:14 AM

రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 46 లక్ష్యం ఏమిటి?

10-05-2024 12:08 AM

21. ఆర్టికల్ 25(2)(బి) ప్రకారం హిందూ ధార్మిక సంస్థలకు ప్రజా స్వభావం కలిగిన ఏ నిబంధనను కల్పిస్తుంది?

ఎ) షెడ్యూల్ కులాల బహిష్కరణ 

బి) మహిళలకు రిజర్వేషన్లు 

సి) హిందువుల్లోని అన్ని వర్గాలు, వర్గాలకు  అందుబాటులో ఉండటం 

డి) ప్రభుత్వ నియంత్రణ

జవాబు: సి) హిందువుల్లోని అన్ని వర్గాలు, వర్గాలకు ప్రవేశం 

వివరణ: ఆర్టికల్ 25(2)(బి) ప్రకారం హిందూ ధార్మిక 

సంస్థలను హిందువుల్లోని అన్ని వర్గాలకు, వర్గాలకు తెరవాలి.

22. భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 46 యొక్క లక్ష్యం ఏమిటి?

ఎ) ఆర్థికాభివృద్ధిని ప్రోత్సహించడం 

బి) లింగ సమానత్వాన్ని నిర్ధారించడం 

సి) షెడ్యూల్ కులాలు, షెడ్యూల్ తెగల విద్యా, ఆర్థిక ప్రయోజనాలను ప్రోత్సహించడం 

డి) సాంస్కృతిక వారసత్వాన్ని పరిరక్షించడం

జవాబు: సి) షెడ్యూల్ కులాలు మరియు షెడ్యూల్ 

తెగల విద్యా మరియు ఆర్థిక ప్రయోజనాలను ప్రోత్సహించడం

వివరణ: భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 46 ప్రకారం 

బలహీన వర్గాల ప్రజల, ముఖ్యంగా షెడ్యూల్ కులాలు, 

షెడ్యూల్ తెగల విద్యా, ఆర్థిక ప్రయోజనాలను ప్రభుత్వం 

ప్రత్యేక శ్రద్ధతో ప్రోత్సహించాలి మరియు సామాజిక 

అన్యాయం మరియు అన్ని రకాల దోపిడీల 

నుండి వారిని కాపాడుతుంది.

23. ఆర్టికల్ 243(డి)(1) ప్రకారం పంచాయతీల్లో రిజర్వేషన్లకు ఎలాంటి నిబంధన ఉంది? 

ఎ) మహిళలకు సీట్ల కేటాయింపు 

బి) షెడ్యూల్ కులాలు, షెడ్యూల్ తెగలకు సీట్ల కేటాయింపు 

సి) మతపరమైన మైనారిటీలకు సీట్ల కేటాయింపు 

డి) ఆర్థికంగా వెనుకబడిన వర్గాలకు సీట్ల కేటాయింపు 

జవాబు: బి) షెడ్యూల్ కులాలు, 

షెడ్యూల్ తెగలకు సీట్ల కేటాయింపు

వివరణ: ఆర్టికల్ 243(డి)(1) ప్రకారం ప్రతి పంచాయతీలో 

షెడ్యూల్ కులాలు, షెడ్యూల్ తెగలకు సీట్లు కేటాయించాలి.

24. పంచాయతీల్లో చైర్ పర్సస్ పదవులకు సంబంధించి ఆర్టికల్ 243(డి)(4)లో ఎలాంటి నిబంధన ఉంది?

ఎ) మహిళలకు రిజర్వు

బి) షెడ్యూల్ కులాలు, షెడ్యూల్ తెగలకు రిజర్వ్ చేయడం 

సి) మతపరమైన మైనారిటీలకు రిజర్వ్ చేయడం 

డి) ఆర్థికంగా వెనుకబడిన వర్గాలకు రిజర్వ్ చేయడం

జవాబు: బి) షెడ్యూల్ కులాలు మరియు ‚

షెడ్యూల్ తెగలకు రిజర్వ్ చేయబడింది

వివరణ: ఆర్టికల్ 243(డి) (4) ప్రకారం గ్రామంలో లేదా 

మరే ఇతర స్థాయిలోనైనా పంచాయతీల్లో చైర్పర్సన్ పదవులు 

షెడ్యూల్ కులాలు, షెడ్యూల్ తెగలకు రిజర్వ్ చేయబడతాయి.

25. ఆర్టికల్ 243(టి)(1) ప్రకారం మున్సిపాలిటీల్లో రిజర్వేషన్లకు ఎలాంటి నిబంధన ఉంది? 

ఎ)మహిళలకు సీట్ల కేటాయింపు 

బి) షెడ్యూల్ కులాలు, షెడ్యూల్ తెగలకు సీట్ల కేటాయింపు 

సి)మతపరమైన మైనారిటీలకు సీట్ల కేటాయింపు 

డి)ఆర్థికంగా వెనుకబడిన వర్గాలకు సీట్ల కేటాయింపు 

జవాబు: బి) షెడ్యూల్ కులాలు, 

షెడ్యూల్ తెగలకు సీట్ల కేటాయింపు

వివరణ: ఆర్టికల్ 243(టి)(1) ప్రకారం ప్రతి మున్సిపాలిటీలో 

షెడ్యూల్ కులాలు, షెడ్యూల్ తెగలకు సీట్లు కేటాయించాలి.

26. మునిసిపాలిటీల్లో చైర్పర్సస్ కార్యాలయాలకు సంబంధించి ఆర్టికల్ 243(టి) (4) ఏం చెబుతోంది?

ఎ) మహిళలకు రిజర్వు 

బి) షెడ్యూల్ కులాలు, షెడ్యూల్ తెగలకు రిజర్వ్ చేయడం 

సి) మతపరమైన మైనారిటీలకు రిజర్వ్ చేయడం 

డి) ఆర్థికంగా వెనుకబడిన వర్గాలకు రిజర్వ్ చేయడం 

జవాబు: బి) షెడ్యూల్ కులాలు మరియు 

షెడ్యూల్ తెగలకు రిజర్వ్ చేయబడింది 

వివరణ: ఆర్టికల్ 243(టి)(4) ప్రకారం మున్సిపాలిటీల్లో 

చైర్పర్సన్ పదవులు షెడ్యూల్ కులాలు, 

షెడ్యూల్ తెగలకు రిజర్వ్ చేయాలి.

27. ఆర్టికల్ 330 ప్రకారం లోక్ సభలో రిజర్వేషన్లకు ఎలాంటి నిబంధన పెట్టారు? 

ఎ) మహిళలకు సీట్ల కేటాయింపు 

బి) షెడ్యూల్ కులాలకు సీట్ల కేటాయింపు 

సి) మతపరమైన మైనారిటీలకు సీట్ల కేటాయింపు 

డి) ఆర్థికంగా వెనుకబడిన వర్గాలకు సీట్ల కేటాయింపు

జవాబు: బి) షెడ్యూల్ కులాలకు సీట్ల కేటాయింపు

ఆర్టికల్ 330 ప్రకారం లోక్సభలో షెడ్యూల్

కులాలకు సీట్లు కేటాయించాలి. 

28. ఆర్టికల్ 332 ప్రకారం రాష్ట్రాల చట్టసభల్లో రిజర్వేషన్లు కల్పించేందుకు ఎలాంటి నిబంధన పెట్టారు? 

ఎ) మహిళలకు సీట్ల కేటాయింపు 

బి) షెడ్యూల్ కులాలకు సీట్ల కేటాయింపు 

సి) మతపరమైన మైనారిటీలకు సీట్ల కేటాయింపు 

డి) ఆర్థికంగా వెనుకబడిన వర్గాలకు సీట్ల కేటాయింపు 

జవాబు: బి) షెడ్యూల్ కులాలకు సీట్ల కేటాయింపు 

వివరణ: ఆర్టికల్ 332 ప్రకారం రాష్ట్రాల శాసన సభల్లో    

షెడ్యూల్ కులాలకు సీట్లు కేటాయించాలి.

29. షెడ్యూల్ కులాల సంక్షేమం కోసం ఆర్టికల్ 338 ద్వారా ఏ సంస్థను స్థాపించారు? 

ఎ) జాతీయ మానవ హక్కుల కమిషన్ 

బి) జాతీయ మహిళా కమిషన్ 

సి) జాతీయ షెడ్యూల్ కులాల కమిషన్ 

డి) జాతీయ మైనారిటీ కమిషన్

జవాబు: సి) జాతీయ షెడ్యూల్ కులాల కమిషన్

వివరణ: ఆర్టికల్ 338 షెడ్యూల్ కులాల సంక్షేమం కోసం 

జాతీయ షెడ్యూల్ కులాల కమిషన్ను ఏర్పాటు చేసింది.

30. భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్స్ 341 (1), 341(2), 366(24) దేనికి సంబంధించినవి? 

ఎ) విద్యా సంస్థల్లో సీట్ల కేటాయింపు 

బి) షెడ్యూల్ కులాలకు రాజ్యాంగపరమైన రక్షణలు 

సి) వెనుకబడిన తరగతులకు ప్రత్యేక పాఠశాలల ఏర్పాటు 

డి) అంటరానితనం నిర్మూలన

జవాబు: బి) షెడ్యూల్ కులాలకు రాజ్యాంగపరమైన రక్షణలు

వివరణ: భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్స్ 341(1), 341(2), 

366(24) 2 రాజ్యాంగపరమైన రక్షణల గురించి వివరిస్తాయి.

31. పౌరహక్కుల పరిరక్షణ చట్టం, 1955 యొక్క అసలుపేరు ఏమిటి మరియు దాని పేరు ఎప్పుడు మార్చబడింది? 

ఎ) షెడ్యూల్ కులాల పరిరక్షణ చట్టం, 1955; 1965లో పేరు మార్చబడింది 

బి) అంటరానితనం (నేరాలు) చట్టం, 1955; 1976లో పేరు మార్చబడింది 

సి) పౌరహక్కుల పరిరక్షణ చట్టం, 1955; 1980 లో పేరు మార్చబడింది 

డి) వివక్ష నివారణ చట్టం, 1955; 1990 లో పేరు మార్చబడింది

జవాబు: బి) అంటరానితనం (నేరాలు) చట్టం, 1955; 1976 లో పేరు మార్చబడింది

వివరణ: పౌరహక్కుల పరిరక్షణ చట్టం, 1955 ను మొదట అంటరానితనం (నేరాలు) చట్టం, 1955 అని పిలిచేవారు. 1976లో పేరు మార్చారు.

32. పౌరహక్కుల పరిరక్షణ చట్టం 1955 ఏం శిక్ష వేస్తుంది? 

ఎ) ఆర్థిక దోపిడీ బి) సామాజిక, మత అసమానతలు

సి) రాజకీయ వివక్ష డి) విద్యా అసమానతలు

జవాబు: బి) సామాజిక, మతపరమైన వైకల్యాలు

వివరణ: పౌరహక్కుల పరిరక్షణ చట్టం, 1955, కులం ఆధారంగా సామాజిక వైకల్యాలు (బహిరంగ ప్రదేశాల్లో వివక్ష) మరియు మత వైకల్యాలు (ప్రార్ధనా స్థలాలలో వివక్ష) విధించే వ్యక్తులను శిక్షిస్తుంది. ఆస్పత్రులు, విద్యాసంస్థల్లో అడ్మిషన్ నిరాకరించడం, వస్తువులను విక్రయించడానికి నిరాకరిస్తున్న వారిపై కూడా శిక్షలు విధించాలని సూచించింది.

33. పౌరహక్కుల పరిరక్షణ చట్టం, 1955 కింద, చేర్చబడిన కొన్ని ఇతర నిబంధనలు ఏమిటి?

 ఎ) ప్రత్యేక పాఠశాలల ఏర్పాటు 

బి) కొన్ని కేసుల్లో లైసెన్సుల రద్దు, దర్యాప్తులో ఉద్దేశపూర్వకంగా నిర్లక్ష్యం వహించిన ప్రభుత్వోద్యోగులపై శిక్ష, న్యాయ సహాయం, ప్రత్యేక కోర్టులు 

సి) ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో రిజర్వేషన్లు 

డి) కుల వివక్ష గుర్తింపు 

జవాబు: బి) కొన్ని కేసుల్లో లైసెన్సుల రద్దు, దర్యాప్తులో ఉద్దేశపూర్వకంగా నిర్లక్ష్యం వహించిన ప్రభుత్వోద్యోగిపై శిక్ష, న్యాయ సహాయం, ప్రత్యేక కోర్టులు

వివరణ: పౌరహక్కుల పరిరక్షణ చట్టం 1955లోని ఇతర నిబంధనల్లో కొన్ని కేసుల్లో లైసెన్సుల రద్దు, దర్యాప్తులో ఉద్దేశపూర్వకంగా నిర్లక్ష్యం వహించిన ప్రభుత్వోద్యోగులపై శిక్ష, న్యాయ సహాయం కోసం నిబంధనలు, ప్రత్యేక కోర్టుల ఏర్పాటు తదితర నిబంధనలు ఉన్నాయి.

34. షెడ్యూల్ కులాలు మరియు షెడ్యూల్ తెగల అత్యాచారాల నిరోధక చట్టం, 1989 ఎప్పుడు అమల్లోకి వచ్చింది.?

ఎ) ౧౯౫౦      బి) ౧౯౭౫      సి) ౧౯౮౯       డి) ౧౯౯౫

జవాబు: సి) ౧౯౮౯

వివరణ: షెడ్యూల్ కులాలు మరియు షెడ్యూల్ తెగల 

అత్యాచారాల నిరోధక చట్టం, 1989, 31.01.1990 నుండి అమల్లోకి వచ్చింది.

35. షెడ్యూల్ కులాలు మరియు షెడ్యూల్ తెగల అత్యాచారాల నిరోధక చట్టం, 1989 యొక్క ప్రాధమిక లక్ష్యం ఏమిటి? 

ఎ) నిరుద్యోగ నిర్మూలన

బి) షెడ్యూల్ కులాలు, షెడ్యూల్ తెగలపై అఘాయిత్యాల నివారణ 

సి) సాంస్కృతిక వైవిధ్యాన్ని ప్రోత్సహించడం

డి) విద్యా సంస్థల్లో రిజర్వేషన్లు

జవాబు: బి) షెడ్యూల్ కులాలు, షెడ్యూల్ తెగలపై అఘాయిత్యాల నివారణ

వివరణ: షెడ్యూల్ కులాలు మరియు షెడ్యూల్ తెగల అత్యాచారాల నిరోధక చట్టం, 1989 యొక్క ప్రాధమిక లక్ష్యం షెడ్యూల్ కులాలు మరియు షెడ్యూల్ తెగలపై అఘాయిత్యాలను నిరోధించడం.

36. షెడ్యూల్ కులాలు మరియు షెడ్యూల్ తెగల అత్యాచారాల నిరోధక చట్టం, 1989 ఏ రకమైన నేరాలను కవర్ చేస్తుంది? 

ఎ) భారతీయ శిక్షాస్మృతి 1860లో మాత్రమే పేర్కొన్న నేరాలు 

బి)పౌరహక్కుల పరిరక్షణ చట్టం 1955లో మాత్రమే పేర్కొన్న నేరాలు

సి) భారత శిక్షాస్మృతి 1860లో గానీ, పౌరహక్కుల పరిరక్షణ చట్టం 1955లో గానీ ప్రస్తావించని నేరాలు 

డి) ఆర్థిక దోపిడీకి సంబంధించిన నేరాలు

జవాబు: సి) భారత శిక్షాస్మృతి 1860లో గానీ, పౌరహక్కుల పరిరక్షణ చట్టం 1955లో గానీ పేర్కొనని నేరాలు

వివరణ: భారత శిక్షాస్మృతి, 1860 లేదా పౌరహక్కుల పరిరక్షణ చట్టం, 1955లో పేర్కొనని కొత్త రకాల నేరాలను ఈ చట్టం కవర్ చేస్తుంది.

37. షెడ్యూల్ కులాలు మరియు షెడ్యూల్ తెగల అత్యాచారాల నిరోధక చట్టం, 1989 ప్రకారం ఎవరు నేరాలకు పాల్పడవచ్చు? 

ఎ) షెడ్యూల్ కులాలు మాత్రమే 

బి) షెడ్యూల్ తెగలు మాత్రమే 

సి) షెడ్యూల్ కులాలు మాత్రమే 

డి) షెడ్యూల్ తెగలు మాత్రమే

జవాబు: సి) షెడ్యూల్డు కాని కులాలు మాత్రమే

వివరణ: షెడ్యూల్ కులాలు మరియు షెడ్యూల్ తెగల అత్యాచారాల నిరోధక చట్టం, 1989 ప్రకారం, నేరాలు కొంత మంది వ్యక్తులు మాత్రమే చేయగలరు,

ఉదా: ఎస్సీ లేదా ఎస్టీలపై అనాగరికత ఎస్సీయేతరులు మాత్రమే చేయవచ్చు.

38. షెడ్యూల్ కులాలు మరియు షెడ్యూల్ తెగల అత్యాచారాల నిరోధక చట్టం, 1989 యొక్క సెక్షన్ 3 కింద ప్రవర్తనా విధానాలకు సంబంధించిన ఎన్ని నేరాలు నిర్వచించబడ్డాయి? 

ఎ) 10     బి) 25      సి) 37     డి) 50

జవాబు: సి) 37

వివరణ: ఈ చట్టం కింద 37 నేరాలు (సెక్షన్ 3) ఉన్నాయి, వీటిలో నేరపూరిత నేరాలు మరియు షెడ్యూల్ కులాలు మరియు తెగల సమాజం యొక్క ఆత్మగౌరవం మరియు గౌరవాన్ని దెబ్బతీసే ప్రవర్తన విధానాలు ఉన్నాయి.

39. షెడ్యూల్ కులాలు మరియు షెడ్యూల్ తెగల      అత్యాచారాల నిరోధక చట్టం, 1989 యొక్క      సెక్షన్ 3 కింద నిర్వచించబడిన కొన్ని నేరాలు ఏమిటి? 

ఎ) ఆర్థిక, ప్రజాస్వామిక, సామాజిక హక్కుల నిరాకరణ 

బి) న్యాయవ్యవస్థ దోపిడీ, దుర్వినియోగం 

సి) ఎ, బి        డి) ఎ లేదా బి కాదు

జవాబు: సి) ఎ, బి రెండూ

వివరణ: సెక్షన్ 3 కింద నిర్వచించబడిన కొన్ని నేరాలలో ఆర్థిక, ప్రజాస్వామ్య మరియు సామాజిక హక్కులను నిరాకరించడం, అలాగే న్యాయ వ్యవస్థను దోపిడీ చేయడం మరియు దుర్వినియోగం చేయడం ఉన్నాయి.

40. షెడ్యూల్ కులాలు మరియు షెడ్యూల్ తెగల (అత్యాచారాల నిరోధక) సవరణ చట్టం, 2015 యొక్క లక్ష్యం ఏమిటి?

ఎ) చట్టం పరిధిని తగ్గించడం 

బి) ఎస్సీ, ఎస్టీలపై అఘాయిత్యాల సమస్యను సమర్ధవంతంగా పరిష్కరించడం 

సి) చట్టాన్ని రద్దు చేయడం 

డి) షెడ్యూల్ కులాలకు మాత్రమే రక్షణను పరిమితం చేయడం 

జవాబు: బి) ఎస్సీ, ఎస్టీలపై అఘాయిత్యాల సమస్యను సమర్థవంతంగా పరిష్కరించడం

వివరణ: ఎస్సీ, ఎస్టీలపై అఘాయిత్యాల సమస్యను సమర్ధవంతంగా పరిష్కరించేందుకు ఉద్దేశించిన 2015 సవరణ చట్టంలో నేరాలుగా పరిగణించాల్సిన కొత్త కేటగిరీల చట్టాలను చేర్చారు.

 డాక్టర్ లక్ష్మయ్య, ఐఏఎస్ స్టడీ సర్కిల్ సౌజన్యంతో..