చిరస్మరణీయ ధర్మజ్యోతి

భారతీయ భక్తి సాహిత్యంలో తులసీదాస్‌కు విశిష్టమైన స్థానం ఉంది. శ్రీరామునిపై అపారమైన భక్తితో, ప్రజలకు అర్థమయ్యే భాషలో ఆధ్యాత్మిక సందేశాలను అందించిన మహాకవి ఆయన. తులసీదాస్ జయంతి సందర్భంగా ఆయన జీవితం, సాహిత్య సేవ, ఆధ్యాత్మిక ప్రయాణాన్ని స్మరించుకోవడం ఎంతో సముచితం.

తులసీదాస్ జననం గురించి చారిత్రక ఆధారాల్లో కొంత భిన్నాభిప్రాయం ఉంది. సంప్రదాయంగా ఆయన క్రీ.శ.1511 లేదా 1532లో, ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని ప్రస్తుత చిత్రకూట్ ప్రాంతంలో ఉన్న రాజాపూర్‌లో జన్మించినట్లు చెబుతారు. ఆయన తండ్రి ఆత్మారామ్ దూబే, తల్లి హులసీదేవి అని సంప్రదాయ జీవిత చరిత్రలు పేర్కొంటాయి. చిన్ననాటే తల్లిదండ్రులను కోల్పోయి అనేక కష్టాలను ఎదుర్కొన్నారని పలు కథనాలు చెబుతున్నాయి. బాల్యంలోనే ఆయనకు ఆధ్యాత్మిక విషయాలపై ఆసక్తి పెరిగింది.

ఈ క్రమంలో ఆయనకు నరహరిదాస్ గురువుగా నిలిచారని సంప్రదాయం. గురువు వద్ద రామకథ, పురాణాలు, వేదాంత భావాలను అభ్యసించిన తులసీదాస్ జీవితంలో భక్తి క్రమంగా ప్రధాన మార్గంగా మారింది. తరువాత కాలంలో ఆయన అనేక ప్రాంతాల్లో సంచరిస్తూ ప్రజలకు రామకథను వినిపించారు. యువకుడైన తులసీదాస్‌కు రత్నావళితో వివాహం జరిగినట్లు ప్రసిద్ధి. భార్యపై ఆయనకు ఉన్న అనురాగం ఒక సందర్భంలో వైరాగ్యానికి దారితీసిందని తులసీదాస్ జీవితగాథ చెబుతుంది. రత్నావళి చెప్పిన ఆధ్యాత్మిక బోధ ఆయన జీవితాన్ని మలుపు తిప్పిందని చారిత్రకంగా తెలుస్తున్నది.

ఆ తరువాత ఆయన ప్రాపంచిక బంధాలను విడిచి శ్రీరామ భక్తికి పూర్తిగా అంకితమయ్యారు. తులసీదాస్ ఉత్తర భారతదేశంలోని అనేక పవిత్ర క్షేత్రాలను సందర్శించారు. అయోధ్య, చిత్రకూట్, ప్రయాగ్‌రాజ్, కాశీ, బృందావనం, హరిద్వార్ వంటి ప్రాంతాల్లో సంచరించి భక్తి సందేశాన్ని ప్రజల్లోకి తీసుకెళ్లారని సంప్రదాయ కథనాలు పేర్కొంటాయి. ముఖ్యంగా చిత్రకూట్‌తో ఆయనకు ప్రత్యేక అనుబంధం ఉంది. కాశీలో ఆయన ఎక్కువకాలం నివసించి అనేక సాహిత్య రచనలు చేశారు. 

తులసీదాస్ జీవితంలో శ్రీరామ దర్శనానికి సంబంధించిన అనేక భక్తి కథలు ప్రసిద్ధి చెందాయి. తులసీదాస్ చిత్రకూట్‌లో శ్రీరాముని దర్శించుకున్నారని భక్తుల విశ్వాసం. ఈ అనుభూతే ఆయన రామభక్తిని మరింత బలపరిచిందని చెబుతారు. తులసీదాస్ అత్యంత ప్రసిద్ధ రచన ‘రామచరితమానస్’. వాల్మీకి రామాయణంలోని రామకథను అవధీ భాషలో ప్రజలకు చేరువ చేశారు. సంస్కృత పరిజ్ఞానం లేని సామాన్య ప్రజలు కూడా రామకథను సులభంగా అర్థం చేసుకునేలా ఆయన రచించారు.

వినయ పత్రిక, కవితావళి, గీతావళి, దోహావళి, హనుమాన్ చాలీసా వంటి రచనలు కూడా ఆయన పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందాయి. తులసీదాస్‌కు చాలా మంది భక్తులు, అనుచరులు, శిష్యులు ఉన్నట్లు చారిత్రక ఆధారాలు చెబుతున్నాయి. అయితే తులసీదాస్ ప్రభావం కొంతమంది శిష్యులకే పరిమితం కాలేదు; ఆయన రచనలు కోట్లాది ప్రజలకు గురువులుగా మారాయి. ఆయన సాహిత్యం భక్తితో పాటు ధర్మం, నీతి, కరుణ, సేవ, వినయం వంటి విలువలను బోధించింది.

తులసీదాస్ క్రీ.శ.1623లో కాశీలోని అస్సీ ఘాట్ వద్ద పరమపదించినట్లు చరిత్ర చెబుతున్నది. ఆయన వయస్సు, జనన సంవత్సరం విషయంలో భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్నప్పటికీ, ఆయన సాహిత్య ప్రభావం మాత్రం శతాబ్దాలను దాటి కొనసాగుతోంది. నేటి సమాజంలో సాంకేతికత అభివృద్ధి పెరిగినా మానవ విలువలు, సహనం, పరస్పర గౌరవం అవసరం మరింత పెరిగింది. ఈ నేపథ్యంలో తులసీదాస్ బోధించిన భక్తి, ధర్మం, మానవతా విలువలు నేటికీ సమాజానికి మార్గదర్శకం.

వ్యాసకర్త సెల్: 8686051752

ఆళవందార్ వేణుమాధవ్