5 July, 2026 | 9:33 AM

ప్రముఖ దర్శకుడు శ్యామ్ బెనగల్ కన్నుమూత

24-12-2024 11:14 AM

ప్రముఖ దర్శకుడు శ్యామ్ బెనగల్(90) కన్నుమూశారు. వృద్ధాప్య సమస్యలతో చాలా కాలంగా బాధపడుతున్న శ్యామ్ బెనెగల్ ముంబై సెంట్రల్‌లోని వోకార్ట్ హాస్పిటల్‌లో చికిత్స పోందుతూ తుది శ్వాస విడిచారు. 1934 డిసెంబర్ 14న హైదరాబాద్‌లో అల్వాల్ లో జన్మించిన శ్యామ్ బెనెగల్ సికింద్రాబాద్ లోని మహబూబ్ కళాశాలలో విద్యాభ్యాసం చేశారు. ఉస్మానియా యూనివర్సిటీలో ఎంఏ అర్థశాస్త్రం చదివిన శ్యామ్ దాదా సాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు అందుకున్నారు. కొంకణి మాట్లాడే చిత్రపూర్ సారస్వత్ బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో పెరిగారు. అతని తండ్రి, శ్రీధర్ బి. బెనెగల్, కర్ణాటకకు చెందిన ఫోటోగ్రాఫర్, కెమెరాను బహుమతిగా ఇవ్వడం ద్వారా శ్యామ్‌కు చిత్రనిర్మాణంపై మక్కువ పెంచారు.

కేవలం 12 సంవత్సరాల వయస్సులో, శ్యామ్ తన మొదటి సినిమా చేసాడు. అతను హైదరాబాద్ ఫిల్మ్ సొసైటీని స్థాపించి సినీరంగంలో తనకంటూ అద్భుతమైన కెరీర్‌కు పునాది వేసుకున్నారు. బెనెగల్ సినిమా నైపుణ్యం అతనికి 1976లో పద్మశ్రీ, 1991లో పద్మభూషణ్‌ను సంపాదించిపెట్టింది.  శ్యామ్ బెనగల్ ప్రసిద్ధ చిత్రాలలో అంకుర్, మంథన్, మండి, నేతాజీ సుభాస్ చంద్రబోస్: ది ఫర్గాటెన్ హీరో, జుబేదా, వెల్ డన్ అబ్బా, సర్దారీ బేగం మొదలైనవి ఉన్నాయి. అనంత్ నాగ్, షబానా అజ్మీ నటించిన అంకుర్ (1974)తో శ్యామ్ బెనెగల్ తన తొలి చలనచిత్ర దర్శకుడిగా పరిచయం అయ్యాడు. ఈ చిత్రం విస్తృతమైన ప్రశంసలను పొంది రెండవ ఉత్తమ చలనచిత్రంగా జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డును అందుకుంది. బెనగల్ మూడవ చిత్రం, నిశాంత్ (1975), 1976 కేన్స్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్‌లో పామ్ డి'ఓర్‌కు నామినేషన్ సంపాదించి, మరింత గొప్ప మైలురాయిగా నిలిచింది.

గిరీష్ కర్నాడ్, షబానా అజ్మీ, అనంత్ నాగ్, అమ్రిష్ పూరి, స్మితా పాటిల్, నసీరుద్దీన్ షాతో సహా సమిష్టి తారాగణంతో, నిశాంత్ బెనెగల్ నైపుణ్యానికి నిదర్శనంగా మిగిలిపోయాడు. శ్యామ్ బెనగల్ కు 2003లో ఇందిరాగాంధీ జాతీయ సమైక్యతా పురష్కారం,  2013లో ఏఎన్ఆర్ జాతీయ అవార్డులు, 8 సార్లు జాతీయ అవార్డు అందుకున్న శ్యామ్ బెనగల్ ఇతర ప్రశంసలు పొందిన రచనలలో మంథన్, భూమిక: ది రోల్, జునూన్, ఆరోహన్, నేతాజీ సుభాస్ చంద్రబోస్: ది ఫర్గాటెన్ హీరో, వెల్ డన్ అబ్బా, మమ్మో, సర్దారీ బేగం మరియు జుబేదా ఉన్నాయి. సినిమాకి ఆయన చేసిన విశేషమైన కృషి అతనికి 1976లో పద్మశ్రీని, 1991లో పద్మభూషణ్‌ను అందుకున్నారు. భారతదేశపు అత్యంత ప్రసిద్ధ చిత్రనిర్మాతలలో ఒకరిగా శ్యామ్ బెనగల్ వారసత్వాన్ని సుస్థిరం చేసింది.