యువత ప్రశ్నలను అణచలేరు!

ప్రజాస్వామ్య చరిత్రలో కొన్ని ఉద్యమాలు ఒక జెండాతో పుడతా యి. మరికొన్ని ఉద్యమాలు ఒక ఎజెండా తో, ఒక నినాదంతో మొదలవుతాయి. కానీ, ఢిల్లీలో తాజాగా జరిగిన నిరసనలో ఒక ‘కాక్రోచ్’ యువత పోరాటానికి ప్రతీకగా మారింది. అది వ్యవస్థలో పేరుకుపోయిన అసంతృప్తికి చిహ్నంగా నిలిచింది. ‘మా కలలను తొక్కిపెట్టగలరు. కానీ, మా ప్రశ్నలను కాదు’ అనే సందేశాన్ని యువత ఈ ఉద్యమం ద్వారా దేశానికి ఒక సందేశాన్ని వినిపించింది.

వరుస తప్పిదాలపై పోరు

యువత ఉద్యమానికి కారణం ఒక్క నీట్ పరీక్షా ప్రశ్నాపత్రం లీక్ మాత్రమే కాదు, పరీక్షల్లో వరుసగా వెలుగుచూస్తున్న తప్పిదాలు, విద్యావ్యవస్థలో లోపాలు, నియామకాల ఆలస్యం, నిరుద్యోగ యువతలో పెరుగుతున్న నిరాశ, పరీక్షా వ్యవస్థపై క్షీణిస్తున్న విశ్వాసం. ఇవన్నీ గలకలిసి ఢిల్లీ వీధుల్లో నిరసన రూపం దాల్చాయి.

‘చలో సంసద్’ పిలుపుతో విద్యార్థులు, తల్లిదండ్రులు, యువకులు పార్లమెంట్ వైపు అడుగులు వేయగా వారికి ఎదురైంది బారికేడ్లు, లాఠీచార్జ్, బాష్పవాయువు. ప్రజాస్వామ్యంలో ప్రజల గొంతు వినాల్సి న చోట, నిరసనను నియంత్రించే దృశ్యాలు కనిపించడం అనేక ప్రశ్నలను లేవనెత్తింది. ఈ నేపథ్యంలో ప్రజలు పార్లమెంట్‌కు చేరకుండా అడ్డుకోవడం ద్వారా ప్రభుత్వం ఏం సాధించింది? కనీసం తన ప్రతిష్టను కాపాడుకున్నదా? అనే ప్రశ్నలు సహజంగానే ఉత్పన్నమవుతున్నాయి.

ప్రజల విశ్వాసాన్ని బలపరచడమే ప్రభుత్వం ప్రధాన బాధ్యత. అదే సమయంలో ప్రతిపక్షం కూడా విద్యార్థుల సమస్యలను కేవలం రాజకీయ అవకాశంగా కాకుండా, శాశ్వత పరిష్కారాల దిశగా చర్చను నడిపించాల్సిన బాధ్యతను గుర్తించాలి. 

ఒక ప్రశ్నపత్రం లీక్ అయితే పరీక్షను మళ్లీ నిర్వహించవచ్చు. కానీ, విద్యార్థుల విశ్వాసం దెబ్బతింటే దాన్ని తిరిగి నిర్మించడం చాలా కష్టం. దేశవ్యాప్తంగా వివిధ పరీక్షలపై వచ్చిన వివాదాలు లక్షలాది కుటుంబాల్లో ఆందోళనను పెంచాయి. ప్రతి పరీక్ష వెనుక విద్యార్థి శ్రమ, కుటుంబాల త్యాగం, భవిష్యత్తుపై ఆశ ఉంటుంది. అందుకే పేపర్ లీక్ అనేది కేవలం వ్యవస్థాగత నేరం కాదు; నిజాయితీగా పోటీ చేసిన ప్రతి అభ్యర్థికి జరిగిన అన్యాయం.

విశ్వాసాన్ని కాపాడటమూ బాధ్యతే

పరీక్షల నిర్వహణ మాత్రమే ప్రభుత్వ బాధ్యత కాదు, పరీక్షలపై ప్రజల విశ్వాసాన్ని కాపాడటం కూడా ప్రభుత్వ బాధ్యతే అవుతుంది. కానీ, ప్రజలు ఇప్పుడు అడుగుతున్న ప్రశ్న ఒక్కటే. తదుపరి పరీక్ష అయినా సురక్షితంగా జరుగుతుందా, లేక ఈ లీకుల పరంపర ఇలాగే కొనసాగుతూ నే ఉంటుందా? దీనికి స్పష్టమైన సమాధా నం ఇవ్వలేకపోతే ప్రతి పరీక్ష అనుమానా ల మధ్యే సాగుతుంది. ఇలాంటి లీక్ ఘటనల తర్వాత విచారణలు, కమిటీలు ఏర్పాటు చేయడం కంటే, లీక్‌లు జరగకుండా సాంకేతిక భద్రత, కఠిన చట్టాలు, బాధ్యులపై వేగవంతమైన చర్యలు తీసుకోవడమే ఈ సమస్యకు శాశ్వత పరిష్కారం.

ఢిల్లీ ఉద్యమం అధికార పక్షాన్నే కాదు, ప్రతిపక్షాన్ని కూడా ప్రశ్నించింది. ప్రభుత్వం ముందుగానే స్పందించి ప్రజల ఆందోళనను తగ్గించగలిగితే పరిస్థితి ఇంతదూరం వెళ్లేది కాదు. అలాగే ప్రతిపక్షం కూడా విమర్శలకే పరిమితం కాకుండా పరీక్షా వ్యవస్థ సంస్కరణలపై స్పష్టమైన ప్రత్యామ్నాయాన్ని చూపించాలి. ప్రతిపక్షానికీ కూడా ఇక్కడ బాధ్యత ఉంది. అధికారపక్షాన్ని విమర్శించడం ప్రజాస్వామ్యంలో అవసరమే. కానీ, పరీక్షా సంస్కరణలపై ప్రత్యామ్నాయ విధానాన్ని కూడా ప్రజల ముందుంచాలి. క్షేత్రస్థాయిలో నిరసనలకు మద్దతు ఇవ్వడమే కాదు, పార్లమెంట్‌లో శాశ్వత పరిష్కారాల కోసం మార్గాలను చూపాల్సిన బాధ్యత ప్రతిపక్షంపైనా ఉంది. ప్రజాస్వామ్యంలో అధికారంలో ఉన్నప్పుడు ఒక ప్రమాణం, ప్రతిపక్షంలో ఉన్నప్పుడు మరో ప్రమాణం ఉండకూడదు. ప్రజలకు కావాల్సింది నినాదాలు కాదు, నిబద్ధతతో కూడిన పరిష్కారాలు. ప్రతిపక్షం కూడా ప్రతి ప్రజా సమస్యను ఎన్నికల రాజకీయాలకు పరిమితం చేయకుండా, విద్యా సంస్కరణలపై ఏకాభిప్రాయం సాధించేందుకు ముందుకు రావాలి. ప్రజాస్వామ్యం అంటే అధికారపక్షాన్ని ఓడించడం కాదు; దేశ ప్రజలు ఎదుర్కొంటున్న సమస్యను ఓడించడం.

ఉద్యమంలో నిరాహార దీక్ష చేపట్టిన సోనమ్ వాంగ్ చుక్ చేపట్టిన దీక్ష కూడా దేశవ్యాప్తంగా చర్చకు దారితీసింది. అహింసా మార్గంలో ప్రభుత్వాన్ని ప్రశ్నిస్తూ ఆయన చూపిన చొరవకు సర్వత్రా మద్దతు లభించింది. ఈ క్రమంలో ఆయనను బలవంతంగా ఆసుపత్రికి తరలించడంపై విమర్శలు వచ్చాయి. అయితే, వాంగ్ చుక్ ఆరోగ్యంపై న్యాయస్థానం ఆరా తీయడం ప్రజాస్వామ్యంలో నిరసన హక్కు, ప్రభుత్వ బాధ్యతలపై మరోసారి చర్చకు కారణమయ్యాయి. ఒక వ్యక్తిని అదుపులోకి తీసుకోవచ్చు. కానీ, ఒక ఆలోచనను, ప్రశ్నను నిర్బంధించడం ఎవరికీ సాధ్యం కాదు. నిరాహార దీక్షలు కేవలం ప్రభుత్వాలను ఇబ్బంది పెట్టడానికే కాదు; విధాన మార్పులకు దారితీసిన సందర్భాలు కూడా ఉన్నాయని చరిత్ర చెబుతోంది. అందుకే ప్రజల ప్రశ్నలను వినడం ఏ ప్రభుత్వానికైనా నైతిక బాధ్యత. 

దేశ అభివృద్ధి అంటే మౌలిక వసతులు మాత్రమే కాదు. పరీక్షా వ్యవస్థపై ప్రజల నమ్మకం కూడా. విద్యార్థి కష్టపడి చదివితే న్యాయం జరుగుతుందనే విశ్వాసం కోల్పోతే, అది దేశ భవిష్యత్తుపైనే ప్రభావం చూపుతుంది.

ముందున్నది అసలైన పరీక్ష

ఇప్పుడు ప్రభుత్వం ఎదుర్కొంటున్న అసలు పరీక్ష కేంద్ర మంత్రి రాజీనామా అంశం కాదు; దేశంలోని ప్రతి పోటీ పరీక్షపై ప్రజల్లో మళ్లీ విశ్వాసం ఎలా కల్పించాలన్నదే. సాంకేతిక భద్రత, పారదర్శక పరీక్షా విధానం, వేగవంతమైన విచారణ, కఠిన శిక్షలు, బాధ్యులపై జవాబుదారీతనం.. ఇవే ఇప్పుడు అవసరమైన సంస్కరణలు.

యువత ఇస్తున్న సందేశం ఇది

ఈ సంఘటన దేశానికి ఒక స్పష్టమైన సందేశం ఇచ్చింది. ప్రశ్నపత్రం లీక్ కావడం కంటే ప్రమాదకరమైనది వ్యవస్థపై ప్రజల్లో విశ్వాసం సన్నగిల్లడం. ఒకసారి ఆ విశ్వాసం కుప్పకూలిపోతే దాన్ని పునర్నిర్మించడానికి తరాలు పడుతుంది. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లోనే చట్టాల కంటే ఎక్కువగా పారదర్శకత, జవాబుదారీతనం, నిజాయితీ అవసరం ఉంటుంది. ఢిల్లీలో ఒక నిరసన మాత్రమే ముగిసింది. కానీ, దేశవ్యాప్తంగా ఒక చర్చ ప్రారంభమైంది. ఈ సంఘటనను రాజకీయ ఘర్షణగా కాకుండా, విద్యా వ్యవస్థకు వచ్చిన హెచ్చరికగా చూడాల్సిన అవసరం ఉంది.

ప్రజాస్వామ్యంలో ఎన్నికలు మాత్రమే కాదు, ప్రజల విశ్వాసమే అసలు బలం. ఆ విశ్వాసాన్ని కాపాడగలిగిన ప్రభుత్వాలే చరిత్రలో నిలుస్తాయి. అలాగే నిర్మాణాత్మక ప్రత్యామ్నాయాన్ని చూపగలిగిన ప్రతిపక్షమే ప్రజల మద్దతు పొందుతుంది.

ఢిల్లీ వీధుల్లో జ్వలించింది కేవలం ఒక నిరసన కాదు. అది అధికారపక్షానికి ఒక హెచ్చరిక, ప్రతిపక్షానికి ఒక మందలింపు, దేశానికి ఒక పాఠం. ఈ పరిణామాల నుంచి గుణపాఠం నేర్చుకొని వ్యవస్థను సరిదిద్దితే అది ప్రజాస్వామ్య విజయంగా నిలుస్తుంది. నిర్లక్ష్యం చేస్తే మరో ఉద్యమానికి బీజం పడుతుంది. చివరికి ఈ ఉద్యమం దేశం ముందు ఒక ప్రశ్నను ఉంచింది. అదేమిటంటే, ‘కష్టపడి చదివితే నిజంగానే న్యాయం జరుగుతుందా?’ అని. ఈ ప్రశ్నకు ప్రభుత్వం, ప్రతిపక్షం, న్యాయవ్యవస్థ, విద్యాసంస్థలు కలిసి విశ్వసనీయమైన సమాధానం ఇవ్వగలిగిన రోజే భారత ప్రజాస్వామ్యం మరింత బలపడుతుంది. చరిత్ర రాసేది అధికారంలో ఉన్న పాలకులు కాదు.. ప్రశ్నించే తరాలే అన్న విషయాన్ని అన్ని పక్షాలు గుర్తెరగాలి. ప్రశ్నలను అణచివేయడం ద్వారా ప్రజాస్వామ్యం ఎప్పటికీ బలపడదు. ప్రజల ప్రశ్నలకు జవాబులు ఇవ్వడం ద్వారానే అది మరింతగా బలపడుతుంది. విద్యార్థుల విశ్వాసాన్ని పునరుద్ధరించడం, పరీక్షా వ్యవస్థను పారదర్శకంగా మార్చడం, ప్రజల గొంతును వినడం.. ఇవే ఈ ఉద్యమం దేశానికి నేర్పిన ప్రధాన పాఠాలు.

 వ్యాసకర్త: జర్నలిస్టు, 9133947176