కోహ్లీని రంగంలోకి దించండి: సుప్రీంకోర్టు

న్యూఢిల్లీ: దీపావళి పండుగ దగ్గరపడుతుండటంతో ఢిల్లీ-ఎన్‌సీఆర్‌లో టపాసుల విక్రయాలు, వినియోగంపై ఆంక్షల అంశం మరోసారి చర్చనీయాంశమైంది. బాణసంచాపై సంపూర్ణ నిషేధం విధించాలా? లేక కొన్ని నిబంధనలతో అనుమతించాలా? అనే ప్రశ్నపై సుప్రీంకోర్టు కీలక విచారణ చేపట్టింది. ఆంక్షల కొనసాగింపుపై తన నిర్ణయాన్ని రిజర్వ్ చేసిన ధర్మాసనం.. నిషేధం ఒక్కటే పరిష్కారం కాదని, అమలులో ఉన్న Rulesను కఠినంగా పాటించేలా చూడాలని సూచించింది. అంతేకాదు, గాలి కాలుష్యంపై ప్రజల్లో అవగాహన పెంచేందుకు క్రికెట్ స్టార్ విరాట్ కోహ్లీ వంటి ప్రముఖులతో Awareness Campaigns నిర్వహించాలని ఆసక్తికరంగా పేర్కొంది.

గురువారం జస్టిస్ ఎం.ఎం. సుందరేశ్, జస్టిస్ ప్రసన్న బి. వరాఠేలతో కూడిన ధర్మాసనం ఈ పిటిషన్లను విచారించింది. ప్రతి ఏడాది కాలుష్య నియంత్రణ కోసం ఆదేశాలు జారీ చేస్తున్నా, అవి క్షేత్రస్థాయిలో అమలుకాకపోవడంపై న్యాయస్థానం అసంతృప్తి వ్యక్తం చేసింది. ఆదేశాలు కేవలం పత్రాలకే పరిమితమైతే ప్రయోజనం ఏమిటని ప్రశ్నించింది. నిబంధనల ఉల్లంఘనలను అరికట్టేందుకు అధికార యంత్రాంగం మరింత బాధ్యతగా వ్యవహరించాలని స్పష్టం చేసింది. విచారణలో పిటిషనర్ల తరఫున వాదనలు వినిపించిన అపరాజిత సింగ్.. టపాసుల పేలుళ్లతో గాలిలోకి PM2.5 వంటి సూక్ష్మ కాలుష్య కణాలు, హానికరమైన వాయువులు విడుదలవుతాయని వివరించారు. ఇవి శ్వాసకోశ వ్యవస్థపై తీవ్ర ప్రభావం చూపడమే కాకుండా, రక్తప్రవాహంలోకి చేరి శరీరంలోని కీలక అవయవాలకు ముప్పు కలిగించే ప్రమాదం ఉందని తెలిపారు. ముఖ్యంగా పిల్లలు, పొగతాగే అలవాటు లేని వారిలోనూ ఊపిరితిత్తుల ఆరోగ్యం దెబ్బతింటోందని కోర్టు దృష్టికి తీసుకొచ్చారు. పండుగ వేడుకల పేరుతో ప్రజారోగ్యాన్ని ప్రమాదంలోకి నెట్టకూడదని వాదించారు.

మరోవైపు, Green Crackers విషయంలోనూ పూర్తి భద్రతపై సందేహాలు వ్యక్తమయ్యాయి. మార్కెట్లో గ్రీన్ క్రాకర్స్ పేరుతో విక్రయిస్తున్న కొన్ని ఉత్పత్తుల QR Codes పనిచేయడం లేదని, వాటి అసలైనదా కాదా అన్నది గుర్తించడం కష్టంగా మారిందని పిటిషనర్ల తరఫు న్యాయవాది పేర్కొన్నారు. CSIR-NEERI అభివృద్ధి చేసిన అసలైన గ్రీన్ క్రాకర్స్ సైతం సాధారణ టపాసులతో పోలిస్తే సుమారు 30 శాతం తక్కువ కాలుష్యాన్ని విడుదల చేస్తాయని, అయితే అవి పూర్తిగా Pollution-Free కాదని స్పష్టం చేశారు. అంటే ‘గ్రీన్’ అనే పేరు ఉన్నంత మాత్రాన అవి పర్యావరణానికి హాని చేయవని భావించలేమన్న వాదన వినిపించింది. టపాసుల వల్ల ఢిల్లీలో Air Pollution తీవ్రత పెరుగుతోందని, వాటికి మతపరమైన తప్పనిసరి ప్రాధాన్యత లేదని పేర్కొంటూ పిటిషనర్లు Complete Ban విధించాలని కోరారు. అయితే, తయారీదారులు ఈ ప్రతిపాదనను వ్యతిరేకించారు. సంపూర్ణ నిషేధం విధిస్తే అక్రమ విక్రయాలు, Black Market పెరిగే అవకాశం ఉందని, నియంత్రణ లేకుండా మరింత ప్రమాదకరమైన టపాసులు మార్కెట్లోకి వచ్చే ముప్పు ఉందని వాదించారు. దీంతో నిషేధం, నియంత్రణ అనే రెండు మార్గాలపై కోర్టులో వాదనలు జరిగాయి.

ఇక ఢిల్లీ ప్రభుత్వం, Commission for Air Quality Management (CAQM) కాలుష్య నియంత్రణకు Anti-Smog Guns వినియోగం, వాహనాల Emission Tests వంటి చర్యలు తీసుకుంటున్నట్లు కోర్టుకు వివరించాయి. అయితే, పర్యవేక్షణ కేంద్రాల సంఖ్య, అమలు తీరుపై సరైన Data అందుబాటులో లేకపోవడంపై ధర్మాసనం ప్రశ్నలు సంధించింది. క్షేత్రస్థాయిలో చర్యలు కనిపించకపోతే ఆదేశాలు జారీ చేయడం వల్ల ఉపయోగం ఉండదని హెచ్చరించింది. మొత్తంగా, ఢిల్లీ-ఎన్‌సీఆర్‌లో దీపావళి సందర్భంగా టపాసులపై ఆంక్షలు కొనసాగుతాయా? సడలింపులు ఉంటాయా? అన్నది సుప్రీంకోర్టు తుది నిర్ణయంపై ఆధారపడి ఉంది. అయితే, కోర్టు వ్యాఖ్యలను బట్టి చూస్తే కేవలం Ban విధించడమే కాకుండా, అనుమతించిన టపాసులపై నిబంధనలు, విక్రయాలు, వినియోగ సమయాలపై కఠినమైన Monitoring ఉండాలని న్యాయస్థానం భావిస్తున్నట్లు తెలుస్తోంది. తుది ఉత్తర్వులు వెలువడిన తర్వాతే స్పష్టత రానుంది.