27వ రాష్ట్రంగా ఉత్తరాంచల్ ఆవిర్భావం

డెహ్రాడూన్, నవంబర్ 9 (విజయక్రాంతి): భారతదేశ చరిత్రలో నవంబర్ 9వ తేదీకి ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. ప్రత్యేక రాష్ట్రం కోసం సాగిన సుదీర్ఘ ఉద్యమాలు, ప్రజా పోరాటాల ఫలితంగా 2000 నవంబర్ 9న ఉత్తరప్రదేశ్ నుంచి విడిపోయి ఉత్తరాంచల్ ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా అవతరించింది. దీంతో దేశంలో 27వ రాష్ట్రంగా (27th State) ఉత్తరాంచల్ చరిత్రలో నిలిచింది.

ఉత్తరప్రదేశ్‌లో భాగంగా ఉన్న హిమాలయ పర్వత ప్రాంతాలు భౌగోళికంగా, సామాజికంగా, ఆర్థికంగా ప్రత్యేకతలను కలిగి ఉన్నాయి. అయితే పర్వత ప్రాంతాల అభివృద్ధికి తగిన ప్రాధాన్యత దక్కడం లేదని, స్థానిక ప్రజల సమస్యలు పాలకుల దృష్టికి చేరడం లేదని అక్కడి ప్రజలు భావించారు. రహదారులు, విద్య, వైద్యం, ఉపాధి, తాగునీరు, వ్యవసాయం వంటి రంగాల్లో వెనుకబాటుతనం తొలగాలంటే ప్రత్యేక రాష్ట్రం అవసరమని ఉద్యమకారులు డిమాండ్ చేశారు.

ఈ నేపథ్యంలో ప్రత్యేక రాష్ట్ర సాధన కోసం విద్యార్థులు, ఉద్యోగులు, మహిళలు, ప్రజాసంఘాలు, రాజకీయ నాయకులు ఉద్యమంలో భాగస్వాములయ్యారు. అనేక సంవత్సరాల పాటు కొనసాగిన పోరాటాలు, ప్రజల ఆకాంక్షల నేపథ్యంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం ఉత్తరప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం (Uttar Pradesh Reorganisation Act) ద్వారా ప్రత్యేక రాష్ట్ర ఏర్పాటుకు మార్గం కల్పించింది. దీంతో 2000 నవంబర్ 9న ఉత్తరాంచల్ అధికారికంగా ఆవిర్భవించింది.

రాష్ట్రం ఏర్పడిన తర్వాత పర్వత ప్రాంతాల అభివృద్ధి, పర్యాటక రంగం విస్తరణ, విద్యా, వైద్య సదుపాయాల మెరుగుదలకు ప్రాధాన్యత పెరిగింది. హిమాలయ పర్వత శ్రేణులు, ప్రకృతి అందాలు, పవిత్ర పుణ్యక్షేత్రాలతో ఉత్తరాఖండ్ దేశంలోనే ప్రముఖ పర్యాటక కేంద్రంగా (Tourism Destination) గుర్తింపు పొందింది. డెహ్రాడూన్ రాష్ట్ర రాజధానిగా కొనసాగుతోంది.

రాష్ట్రం ఏర్పడిన సమయంలో ఉత్తరాంచల్‌గా ఉన్న పేరును మార్చుతూ కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయం తీసుకుంది. 2007 జనవరి 1 నుంచి రాష్ట్రం పేరు అధికారికంగా ఉత్తరాఖండ్‌గా మారింది. అప్పటి నుంచి ఇదే పేరుతో రాష్ట్రం కొనసాగుతోంది.

ప్రత్యేక రాష్ట్ర సాధన కోసం ప్రజలు సాగించిన సుదీర్ఘ పోరాటానికి గుర్తుగా ప్రతి సంవత్సరం నవంబర్ 9న ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్ర అవతరణ దినోత్సవాన్ని (State Foundation Day) నిర్వహిస్తారు. ఈ సందర్భంగా రాష్ట్రవ్యాప్తంగా సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు, అభివృద్ధి కార్యక్రమాలు, ప్రత్యేక వేడుకలు చేపడతారు. రాష్ట్ర సాధన కోసం కృషి చేసిన ఉద్యమకారుల సేవలను స్మరించుకుంటారు. ప్రజల ఐక్యత, పట్టుదల, నిరంతర పోరాటానికి ప్రతీకగా ఉత్తరాఖండ్ ఆవిర్భావం భారత సమాఖ్య చరిత్రలో ప్రత్యేక స్థానం సంపాదించుకుంది