యంత్రాలవుతున్న మనుషులు
దుప్పటి మొగిలి :
మనిషి సమాజంలో జీవించే ఒక సామాజిక జీవి. అతని జీవనసారం మొత్తం మానవ సంబంధాలలోనే దాగి ఉంది. కుటుంబం, స్నేహం, పొరుగువారు, సహోద్యోగులు అందరూ కలిసి మనిషి జీవితానికి ఒక పరిపూర్ణ అర్థాన్ని ఇస్తారు. కానీ నేటి ఆధునిక ప్రపంచంలో ఆర్థికాభివృద్ధి, సాంకేతిక ప్రగతి, ప్రపంచీకరణ అనే పదాలు నిరంతరం వినిపిస్తు న్నాయి. ఇవి మనిషి జీవన ప్రమాణాలను మెరుగుపరచడానికి వచ్చిన గొప్ప అవకాశాలే కావొచ్చు.
అయితే, కార్పొరేట్ సం స్కృతి విస్తరించడంతో ఈ మానవ సంబంధాలు క్రమంగా కనుమరుగవుతున్నాయనే ఆందోళన సర్వత్రా పెరుగు తున్నది. పరస్పర సహకారం వంటి గొప్ప విలువలు భారతీయ సమాజానికి పునాది లాంటివి. కానీ ప్రస్తుత కార్పొరేట్ ఉద్యోగా లు, అధిక వేతనాలు, నిరంతర పోటీ ప్ర పంచం మనిషిని ఒక కొత్త దిశలో నడిపిస్తున్నాయి. ఈ ప్రయాణంలో మనిషి భారీ గా సంపదను సంపాదిస్తున్నాడు. కానీ, అదే సమయంలో విలువైన ప్రాణప్రదమై న సంబంధాలను కోల్పోతున్నాడు.
సంపాదన, పోటీ, లక్ష్యాలు, డెడ్లైన్లు మనిషిని ఒక యంత్రంలా మార్చేస్తున్నాయి. నేటి ఆధునిక సమాజంలో కెరీర్, సక్సెస్ అనే ప దాలకు నిర్వచనమే మారిపోయింది. మా నవ సంబంధాలతో పని లేకుండా ఐటీ, కార్పొరేట్ రంగాల్లో లభిస్తున్న లక్షల రూ పాయల ప్యాకేజీలే జీవితమని చాలామం ది భ్రమపడుతున్నారు. విలాసవంతమైన జీవనశైలిని ఏర్పరచుకోవడమే పరమావధిగా మారుతోంది. ధనం కోసం మనిషి నిరంతరం పరుగెడుతున్నాడు. ఆ పరుగులో మనిషితనమే వెనుకబడుతోందని ఎవరూ గ్రహించడం లేదు.
విచ్ఛిన్నమవుతున్న కుటుంబ వ్యవస్థ
ఇది కేవలం వ్యక్తిగత జీవితం వరకు మాత్రమే పరిమితం కావడం లేదు. సా మాజిక జీవితం కూడా దీనివల్ల తీవ్రంగా ప్రభావితమవుతోంది. కార్పొరేట్ ఉద్యోగాలు ఎక్కువగా నగరాల్లో కేంద్రీకృతమ య్యాయి. దీనివల్ల గ్రామాల నుంచి పట్టణాలకు వలసలు విపరీతంగా పెరిగాయి. ఫలితంగా మన సంయుక్త కుటుంబ వ్యవ స్థ క్రమంగా విచ్ఛిన్నమవుతోంది. తాతలు, బామ్మలు, మామలు, అత్తలు ఉన్న ఒక పెద్ద కుటుంబ వలయం చిన్న అణువులుగా విడిపోయింది.
ఉద్యోగం కోసం నగరాలకు వెళ్లిన యువత కన్నవారికి ఫోన్ చేసి మాట్లాడటానికి కూడా సమయం లేకపోవడం ఒక చేదు వాస్తవం. కుటుంబ బం ధాలు తగ్గిపోవడంతో భావోద్వేగ పరంగా మనుషులు తీవ్రమైన ఒంటరితనాన్ని అనుభవిస్తున్నారు. ఆఫీసులో వేల మంది తో కలిసి పని చేసినా ప్రయోజనం ఉండ టం లేదు. సోషల్ మీడియాలో వందలాది మంది స్నేహితులు ఉన్నా ఫలితం లేదు. నిజంగా మనసు విప్పి మాట్లాడే ఒక వ్యక్తి లేకపోవడం అనేక మంది జీవితాల్లో కనిపిస్తున్న ప్రధాన సమస్య.
కార్పొరేట్ సం స్కృతి పోటీని మాత్రమే ప్రధానంగా ప్రో త్సహిస్తుంది. ఒక ఉద్యోగి మరొక ఉద్యోగిని మిత్రుడిగా చూడటం లేదు. కేవలం ఒక పోటీదారుడిగా మాత్రమే చూడటం మొదలవుతోంది. కొందరు మేనేజర్లు తమ లక్ష్యాలను చేరుకోవడం కోసం ఉద్యోగుల మధ్య కృత్రిమ పోటీని పెంచు తున్నారు. ఇక్కడ పరస్పర సహకారం కన్నా వ్యక్తిగత సాధన మాత్రమే ముఖ్యమవుతోంది.
పక్కపక్కన సంవత్సరాల తర బడి కలిసి పనిచేసినా ఆత్మీయత ఉండటం లేదు. ఈ పోటీ వాతావరణంలో నిజమైన స్నేహాలు, నమ్మకం వంటి విలువలు క్ర మంగా హరించుకుపోతున్నాయి. దీనివల్ల కార్యాలయ వాతావరణం మొత్తం యాంత్రికంగా మారుతున్నది.
విలాసాలు, బోనస్లపైనే..
కార్పొరేట్ సంస్కృతి విచ్చలవిడి వినియోగవాదాన్ని కూడా పెంచింది. అధిక వేతనాలు, బోనసులు, విలాసవంతమైన జీవనం మనుషుల ఆలోచనలను పూర్తిగా మార్చేస్తున్నాయి. విజయాన్ని ఇప్పుడు మ నుషులు సంబంధాల ద్వారా కొలవడం లేదు. కేవలం సంపద ద్వారా మాత్రమే కొలుస్తున్నారు. ఒక వ్యక్తి ఎంత సంపాదిస్తున్నాడు? ఎలాంటి కారు వాడుతున్నా డు? ఎలాంటి ఫ్లాట్లో ఉంటున్నాడు? ఇ వే అతని సామాజిక ప్రతిష్ఠకు ప్రాతిపదికలుగా మారాయి.
ఈ భౌతికవాద దృక్ప థం మానవ సంబంధాల విలువను అట్టడుగుకు పడేస్తోంది. సాంకేతికత కూడా ఈ సమస్యను మరింత తీవ్రం చేసింది. సోష ల్ మీడియా ద్వారా వేల మంది స్నేహితులు ఉన్నట్లు కనిపిస్తారు. కానీ, నిజంగా మనసు విప్పి మాట్లాడే వ్యక్తులు చాలా త క్కువ మంది ఉంటారు. కార్యాలయాల్లో కూడా ప్రత్యక్ష సంభాషణలు తగ్గిపోయా యి. ఇమెయిల్స్, మెసేజ్లకు మాత్రమే ప్రా ధాన్యం పెరిగింది. ఫలితంగా మనుషుల మధ్య ఉండాల్సిన భావోద్వేగ అనుబంధం పూర్తిగా తగ్గుతున్నది.
కార్పొరేట్ కంపెనీ ఉద్యోగులు లక్షల్లో సంపాదిస్తున్నారు. మరోవైపు రైతులు, ఉపాధ్యాయులు, చిన్న వ్యాపారులు, కార్మికులు తక్కువ ఆదాయంతో జీవిస్తున్నారు. ఈ పరిస్థితి సమాజంలో ఒక కొత్త రకమైన మానసిక ఒత్తిడిని సృష్టిస్తోంది. చాలా మంది యువత సంపాదననే విజయానికి ప్రధాన కొలమానంగా తీసుకుంటున్నారు.
ఫలితంగా ప్రతి వ్యక్తి డబ్బు కోసం పరుగులు తీస్తూ తన వ్యక్తిగత జీవితాన్ని బలి ఇస్తున్నాడు. ఇది సమాజానికి చాలా ప్రమాదకరం. ఎందుకంటే ఒక సమాజం కేవలం డబ్బుతో మాత్రమే నిలబడదు. రైతు పండించే అన్నం, ఉపాధ్యాయుడు ఇచ్చే విద్య, కార్మికుడు చేసే కష్టం అన్నీ కలిసి సమాజాన్ని నిలబెడతాయి.
సాంకేతికత తెచ్చిన దూరం
కార్పొరేట్ ప్రపంచం సాంకేతికతను విస్తృతంగా ఉపయోగిస్తూ మానవ సంబంధాలను దూరం చేస్తోంది. వాట్సాప్, ఇమెయిల్, సోషల్ మీడియా ఇవన్నీ మనుషులను డిజిటల్ గా కనెక్ట్ చేస్తున్నాయి. కానీ ప్రత్యక్షంగా కలిసి మాట్లాడుకునే సంస్కృతిని పూర్తిగా తగ్గించాయి. ఒకప్పుడు టీ తాగుతూ గంటల తరబడి మాట్లాడుకునే స్నేహితులు ఉండేవారు. ఇప్పుడు కేవలం ఒక్క మెసేజ్తో సంబంధాన్ని ముగించేస్తున్నారు. మొత్తానికి కార్పొరేట్ ప్రపంచం ఆర్థిక అభివృద్ధికి అవసరమే కావొచ్చు.
కానీ అది మానవ సంబంధాలను మింగివేయకూడదు. మానవత్వంతో కూడిన ఆర్థికాభివృద్ధి మనకు అత్యంత అవసరం. మనిషి ఒక యంత్రం కాదు. అతను అనేక భావోద్వేగాలతో నిండిన జీవి. కాబట్టి కార్పొరేట్ విజయంతో పాటు మానవ విలువలను కాపాడుకోవడం చాలా ముఖ్యం.
మనిషికి మనిషి చూపించే మానవత్వమే నిజమైన సంపద. కార్పొరేట్ విజయాల మధ్య ఈ ఆత్మీయ సంపదను కోల్పోతే మనం సాధించిందంతా వ్యర్థమే అవుతుంది. ఉద్యోగులను కేవలం వనరులుగా కాకుండా మనుషులుగా గుర్తించాలి. పతనమవుతున్న మానవ సంబంధాలను కాపాడడానికి ప్రభుత్వాలు, కంపెనీలు కొత్త విధానాలను తీసుకురావాలి.
-- వ్యాసకర్త సెల్ : 8466827118




