స్వాభిమాన ప్రతీక శివాజీ

భారతదేశ చరిత్రలో జూన్ 6కు ఒక ప్రత్యేకత ఉన్నది. 1674లో సరిగ్గా ఇదే రోజు మహారాష్ట్రలోని రాయగఢ్ కోటలో ఛత్రపతి శివాజీ మహారాజ్ పట్టాభిషేకం జరిగింది. ఇది ఒక రాజు సింహాసనారోహణ కార్యక్రమం మాత్రమే కాదు; విదేశీ పాలకుల ఆధిపత్యానికి వ్యతిరేకంగా భారతీయ స్వరాజ్య భావనకు అధికారిక రూపం లభించిన చారిత్రక ఘట్టం. 17వ శతాబ్దంలో భారతదేశంలోని విస్తారమైన ప్రాంతాలు మొఘల్, ఆదిల్ షాహీ, కుతుబ్ షాహీ వంటి రాజవంశాల ఆధీనంలో ఉండేవి.

సాధారణ ప్రజలపై అధిక పన్నులు, అన్యాయం, నిరంకుశ పాలన కొనసాగుతున్న సమయంలో శివాజీ మహారాజ్ “హిందవీ స్వరాజ్య” అనే మహోన్నత లక్ష్యంతో ముందుకు వచ్చారు. ప్రజల సంక్షేమం, భద్రత, స్వాభిమానం కోసం పోరాడుతూ మరాఠా సామ్రాజ్యానికి ఆయన పునాది వేశారు. శివాజీ చిన్ననాటి నుంచే అసాధారణ నాయకత్వ లక్షణాలను ప్రదర్శించారు.

తన తల్లి జిజాబాయి అందించిన దేశభక్తి, ధర్మనిష్ఠ, న్యాయబద్ధత విలువలు ఆయన వ్యక్తిత్వాన్ని తీర్చిదిద్దాయి. అనేక కోటలను స్వాధీనం చేసుకొని, శక్తివంతమైన సైన్యాన్ని నిర్మించి, గెరిల్లా యుద్ధ విధానంతో శత్రువులను శివాజీ ఎదుర్కొన్నారు. అయితే, సైనిక విజయాలు సాధించడం ఒక్కటే సరిపోదని శివాజీ గ్రహించారు. ప్రజల ఆమోదంతో, శాస్త్రోక్తంగా, స్వతంత్ర పాలకుడిగా అధికారిక గుర్తింపు పొందాల్సిన అవసరం ఉందని భావించారు.

ఈ నేపథ్యంలో రాయగఢ్ కోటలో వైభవోపేతంగా పట్టాభిషేక వేడుక నిర్వహించారు. కాశీకి చెందిన ప్రముఖ పండితుడు గాగా భట్ట్ ఆధ్వర్యంలో జరిగిన ఈ కార్యక్రమంలో శివాజీకి “ఛత్రపతి” బిరుదు ప్రదానం చేశారు. ఈ పట్టాభిషేకం భారత రాజకీయ చరిత్రలో ఒక మలుపు. విదేశీ పాలకుల ఆధీనంలో కాకుండా, స్థానిక ప్రజల ఆశయాలకు అనుగుణంగా ఒక స్వతంత్ర రాజ్యం ఏర్పడినట్లు ప్రపంచానికి ప్రకటించింది. ఇది మరాఠా సామ్రాజ్యానికి చట్టబద్ధతను కల్పించడమే కాకుండా, భారతదేశంలోని ఇతర ప్రాంతాల్లోనూ స్వాతంత్య్ర స్ఫూర్తిని రగిలించింది.

శివాజీ పాలనలో ప్రజా సంక్షేమానికి అత్యంత ప్రాధాన్యం లభించింది. వ్యవసాయం అభివృద్ధి, సమర్థవంతమైన ఆదాయ వ్యవస్థ, సైనిక సంస్కరణలు, సముద్ర రక్షణ, మహిళల గౌరవ పరిరక్షణ వంటి అనేక అంశాల్లో ఆయన ఆదర్శవంతమైన చర్యలు చేపట్టారు. మత సహనం ఆయన పాలనలో ముఖ్య లక్షణం. అన్ని మతాల ప్రజలను సమానంగా గౌరవించి, సామరస్యాన్ని ప్రోత్సహించారు.

నేటి భారతదేశంలో శివాజీ మహారాజ్ కేవలం ఒక ప్రాంతీయ నాయకుడు కాదు. స్వాభిమానం, ధైర్యం, దూరదృష్టి, పరిపాలనా నైపుణ్యం, జాతీయ చైతన్యానికి ఆయన ప్రతీక. యువతకు ఆయన జీవితం స్ఫూర్తిదాయకం. దేశం కోసం, ప్రజల కోసం, న్యాయం కోసం అంకితభావంతో పనిచేస్తే ఏదీ అసాధ్యం కాదని ఆయన చరిత్ర చెబుతోంది. ప్రస్తుతం భారతదేశం అభివృద్ధి పథంలో వేగంగా పయనిస్తున్న తరుణంలో శివాజీ మహారాజ్ ఆశయాలు మరింత ప్రాసంగికంగా మారాయి.

సుశాసనం, ప్రజా సంక్షేమం, జాతీయ ఐక్యత, భద్రత వంటి అంశాల్లో ఆయన చూపిన మార్గం నేటి పాలకులకు, ప్రజలకు మార్గదర్శకంగా నిలుస్తోంది. శివాజీ మహారాజ్ పట్టాభిషేకం కేవలం ఒక చారిత్రక సంఘటన కాదు; అది స్వరాజ్య భావనకు ప్రతీక. భారతీయుల ఆత్మగౌరవం, స్వతంత్ర ఆలోచన, ప్రజాస్వామ్య విలువలకు మూలాధారం.

అందుకే జూన్ 6 భారత చరిత్రలో స్వరాజ్య విజయదినంగా చిరస్థాయిగా నిలిచిపోతుంది. శివాజీ మహారాజ్ “భారతదేశ రాజు”గా పట్టాభిషేకం పొందలేదు. అయితే ఆయన పట్టాభిషేకం భారత భూమిపై స్వరాజ్య స్థాపనకు, విదేశీ ఆధిపత్యానికి వ్యతిరేకంగా ప్రజల సంకల్పానికి ప్రతీకగా నిలిచింది. ఆయన వారసత్వం తరతరాలకు స్ఫూర్తినిస్తూ భారత చరిత్రలో శాశ్వత స్థానాన్ని సంపాదించింది.

 వ్యాసకర్త సెల్: 8686051752