పుస్తకంలోనే ప్రపంచం!

నేడు జాతీయ పఠన దినోత్సవం :

మానవ నాగరికత అభివృద్ధి చరిత్రను పరిశీలిస్తే ఒక విషయం స్పష్టంగా అర్ధమవుతుంది. ఏ సమాజం చదువుకు, జ్ఞానానికి ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఇచ్చిందో ఆ సమాజమే అభివృద్ధిని సాధించింది. ఏ దేశం పుస్తకాలను గౌరవించిందో ఆ దేశమే విజ్ఞానం, సాంకేతికత, ఆర్థికాభివృద్ధి రంగాల్లో ముం దంజ వేసింది. మనిషి జీవితాన్ని మార్చగలిగే అత్యంత శక్తివంతమైన సాధనం ఏదైనా ఉంటే అది పఠనమే. అందుకే ప్రతి సంవత్సరం జూన్ 19న జాతీయ పఠన దినోత్సవాన్ని జరుపుకొంటారు.

పఠనం అనేది కేవలం అక్షరాలను చదవడం కాదు. అది ఒక ఆలోచనా ప్రక్రియ. ఒక వ్యక్తి అనుభ వాలను, ఒక తరం జ్ఞానాన్ని, ఒక నాగరికత చరిత్రను, ఒక శాస్త్రవేత్త పరిశోధనను, ఒక రచయిత కలలను మన ముందుకు తీసుకువచ్చే అద్భుతమైన వంతెన. పుస్తకాన్ని చేతిలోకి తీసుకున్న ప్రతి వ్యక్తి తన గదిలో కూర్చునే ప్రపంచమంతా పర్యటించగలడు. తన జీవితంలో ఎదురుకాని అనుభవాలను తెలుసుకోగలడు. తనకు తెలియని సంస్కృతులను అర్థం చేసుకోగలడు.

అందుకే పఠనం మనిషి వ్యక్తిత్వ వికాసానికి పునాది అని విద్యావేత్తలు చెబుతుంటారు. అయితే నేడు మన సమాజంలో పఠన సంస్కృతి అనేక సవాళ్లను ఎదుర్కొంటోంది. ఒకప్పుడు గ్రామ గ్రంథాలయాలు, పాఠశాల లైబ్రరీలు, పుస్తక ప్రదర్శనలు ప్రజలతో కిటకిటలాడేవి. కొత్త పుస్తకం వస్తే దాన్ని చదవడానికి ఆసక్తి చూపేవారు. వార్తాపత్రికలు, వారపత్రికలు, సాహిత్య పత్రికలు ఇంటింటా కనిపించేవి. కానీ, డిజిటల్ యుగం వచ్చాక పరిస్థితి కొంత మారింది.

స్మార్ట్‌ఫోన్లు, సోషల్ మీడియా, షార్ట్ వీడియోలు మన సమయాన్ని ఆక్రమించాయి. సమాచార ప్రవాహం పెరిగినా, పరిశీలనాత్మక పఠనం తగ్గిపోయింది. ఇది చదివే అలవాటు తగ్గిపోవడం మాత్రమే కాదు; ఆలోచనా సామ ర్థ్యం, విశ్లేషణా దృష్టి, సహ నం కూడా తగ్గిపోవడానికి కారణమవుతోంది. పుస్తకాలు చదివే వ్యక్తి విషయా లను లోతుగా పరిశీలిస్తా డు. వాస్తవాలను, అభిప్రాయాలను వేరు చేయగల డు. భిన్నమైన ఆలోచనల ను గౌరవించడం నేర్చుకుంటాడు.

ప్రత్యేకంగా పిల్లల్లో చదివే అలవాటును పెంపొందించడం కాలానుగుణ అవసరం. పిల్లలకు పుస్తకాలు బహుమతిగా ఇవ్వడం, రోజూ కొంత సమయం చదవడానికి కేటాయించడం, ఇంట్లో చిన్న లైబ్రరీ ఏర్పాటు చేయడం వంటి చిన్న చర్యలు గొప్ప ఫలితాలను ఇస్తాయి. తల్లిదండ్రులు స్వయంగా పుస్తకాలు చదివితే పిల్లలు కూడా అదే అలవాటును అలవరచుకుంటారు. పుస్తకాలు మనకు కొత్త ఆలోచనలను అందిస్తాయి. సమస్యలను కొత్త కోణంలో చూడడం నేర్పిస్తాయి.

మానసిక ఒత్తిడిని తగ్గిస్తాయి. మనల్ని మరింత బాధ్యతాయుతమైన పౌరులుగా తీర్చిదిద్దుతాయి. ఒక సమాజం అభివృద్ధి చెందాలంటే విద్య, అధ్యయనం, పరిశోధన, పఠనం వంటి విలువలు బలపడాలి. జాతీయ పఠన దినోత్సవం సందర్భంగా మనకు మనమే ఒక ప్రశ్న వేసుకోవాలి.. చివరిసారిగా ఒక మంచి పుస్తకాన్ని ఎప్పుడు చదివాం? మన పిల్లలకు పుస్తకం బహుమతిగా ఎప్పుడు ఇచ్చాం? ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానం వెతికే ప్రయత్నమే పఠన సంస్కృతి పునరుజ్జీవనానికి తొలి అడుగు.

సమాజాన్ని మార్చే విప్లవాలు ఎప్పుడూ పుస్తకాల పేజీల నుంచే ప్రారంభమయ్యాయి. గొప్ప నాయకులు, శాస్త్రవేత్తలు, రచయితలు, సంస్కర్తలు అందరూ పఠనాన్ని తమ జీవితంలో భాగం చేసుకున్నారు. అందుకే జాతీయ పఠన దినోత్సవం కేవలం ఒక తేదీ కాదు, అది జ్ఞానాన్ని గౌరవించే రోజు. పుస్తకాల విలువను గుర్తు చేసే రోజు.

చదువుతో వ్యక్తిని, వ్యక్తితో సమాజాన్ని, సమాజంతో దేశాన్ని అభివృద్ధి చేసే సంకల్పాన్ని పునరుద్ఘాటించే రోజు. అందుకే జూన్ 19న ఒక పుస్తకం తెరవండి. ఒక కొత్త ఆలోచనకు శ్రీకారం చుట్టండి. పుస్తకం తెరవడం అంటే నిజానికి ప్రపంచాన్ని తెరవడమే.

యండి. ఉస్మాన్ ఖాన్

 వ్యాసకర్త: ఫ్రీలాన్స్ జర్నలిస్ట్