యువగర్జన పాలకులకో హెచ్చరిక

దేశ భవిష్యత్తు తరగతి గదుల్లో రూపుదిద్దుకుంటుంది. ఆ తరగతి గదుల్లో చదువుకునే విద్యార్థుల భవిష్యత్తు మాత్రం పరీక్షా వ్యవస్థ, నియామక ప్రక్రియ, ప్రభుత్వ పారదర్శకతపై ఆధారపడి ఉంటుంది. అందు కే విద్యార్థుల గొంతు కేవలం ఒక వర్గం సమస్యగా చూడటం ప్రజాస్వామ్యానికి తగ దు. ఇటీవల ఢిల్లీలోని జంతర్‌మంతర్‌లోనూ, జార్ఖండ్ రాజధాని రాంచీలోనూ యువత సాగించిన ఉద్యమాలు ఈ విషయాన్ని మరోసారి దేశానికి గుర్తుచేశాయి. అవి కేవలం నిరసనలు కాదు.. తమ భవిష్యత్తుపై యువత వ్యక్తం చేసిన హక్కు స్వరం.

జంతర్‌మంతర్‌లో విద్యార్థులు, యువత దీర్ఘకాలం సాగించిన ఆందోళన దేశవ్యాప్తంగా చర్చకు దారితీసింది. పరీక్షా పేపర్ లీకులు, నియామకాల్లో అక్రమాల ఆరోపణలు, పరీక్షా వ్యవస్థపై పెరుగుతున్న అనుమానాలు యువతలో ఆగ్రహాన్ని పెంచాయి. వారాల తరబడి సాగిన నిరసనల అనంత రం కేంద్ర విద్యాశాఖ మంత్రి ధర్మేంద్ర ప్రధా న్ రాజీనామా చేయడం యువ ఉద్యమానికి ఒక కీలక రాజకీయ పరిణామంగా నిలిచింది. ఇక్కడ గమనించాల్సిన ప్రధాన అంశం ఒకటి ఉంది. మంత్రి రాజీనామాతో సమస్యలన్నీ పరిష్కారమైపోయాయని భావించడం పొరపాటు.అసలు విజయం ఒక వ్యక్తి పదవి నుంచి తప్పుకోవడంలో కాదు; పరీక్షా వ్యవస్థపై విద్యార్థులకు తిరిగి నమ్మకం కల్పించడంలో ఉంది. ప్రతిభ ఆధారంగా అవకాశాలు లభిస్తాయనే విశ్వాసాన్ని పునరుద్ధరించడమే అసలైన ప్రజాస్వామ్య విజయం.

జంతర్‌మంతర్ ఉద్యమం మరో విషయాన్ని కూడా నిరూపించింది. యువతను రాజకీయాలకు దూరంగా ఉన్న వర్గంగా చూడటం ఇక సాధ్యం కాదు. సోషల్ మీడియా, డిజిటల్ కమ్యూనికేషన్, సృజనాత్మక నినాదాలు, శాంతియుత నిరసనలతో యువత తమ సమస్యలను జాతీయ చర్చగా మార్చగలదని ఈ ఉద్యమం చూపించింది. అనేక వర్గాలకు చెందిన ప్రజలు కూడా ఈ ఆందోళనకు మద్దతు పలికారు. అందుకే అది క్రమంగా ఒక విద్యార్థి సమస్య నుంచి విస్తృత ప్రజాస్వామ్య ప్రశ్నగా మారింది.

అయితే ఢిల్లీలో వినిపించిన యువ స్వరం అక్కడితో ఆగలేదు. జార్ఖండ్‌లోని రాంచీ అదే ఆవేదనకు మరో వేదికగా మారింది. జేపీఎస్సీ, జేఎస్‌ఎస్సీ వంటి నియామక పరీక్షల్లో అక్రమాలు జరిగాయన్న ఆరోపణలపై వందలాది మంది యువత రాంచీలో ఆందోళనకు దిగారు. రాంచీ ఉద్యమం వెనుక ఉన్న ఆవేదనను అర్థం చేసుకోవాలి. ప్రభుత్వ ఉద్యోగం కోసం ఒక యువకుడు సంవత్సరాల తరబడి చదువుతాడు. కుటుంబ ఆర్థిక పరిస్థితులను ఎదుర్కొంటూ కోచింగ్ తీసుకుంటాడు. వయోపరిమితి, పోటీ, పరీక్షల ఒత్తిడి అన్నింటినీ అధిగమించి పరీక్ష రాస్తాడు. చివరికి పరీక్షలోనే అవకతవకలు జరిగాయనే ఆరోపణలు వస్తే అతని నమ్మకం మాత్రమే కాదు.. అతని కుటుంబం మొత్తం పెట్టుకున్న ఆశలు దెబ్బతింటాయి. అందుకే నియామక పరీక్షల్లో పారదర్శకత అనేది పరిపాలనా అంశం మాత్రమే కాదు; అది యువత జీవితాలతో ముడిపడిన సామాజిక న్యాయం.

రాంచీలో యువత ప్రశ్నించింది ఉద్యోగం ఇవ్వాలని మాత్రమే కాదు, ‘మా ప్రతిభకు న్యాయం చేయండి’ అని అడిగారు. ‘పరీక్షా వ్యవస్థను విశ్వసించే పరిస్థితి కల్పించండి’ అని కోరారు. ‘అవకతవకలు జరిగితే బాధ్యులపై చర్య తీసుకోండి’ అని డిమాండ్ చేశారు. ఈ ప్రశ్నలకు ప్రభుత్వం సమాధానం చెప్పాల్సిందే. నిరసనకారులను రాజకీయ కోణంలో చూడటం, వారిని ఏదో ఒక పార్టీకి అనుకూలంగా లేదా వ్యతిరేకంగా ముద్రవేయడం సమస్య పరిష్కారానికి మార్గం కాదు.

ప్రభుత్వాలకు యువత ఆగ్రహం హెచ్చరిక కావాలి. అదే సమయంలో యువత ఉద్యమాలకు కూడా ఒక బాధ్యత ఉంది. ప్రజాస్వామ్యంలో నిరసన హక్కు ఎంత ముఖ్యమో, శాంతియుత పద్ధతులు కూడా అంతే ముఖ్యమైనవి. ప్రజా ఆస్తుల ధ్వంసం, హింస, వ్యక్తిగత దూషణలు ఉద్యమ నైతిక బలాన్ని తగ్గిస్తాయి. డిమాండ్లు ఎంత న్యాయమైనవైనా ఉద్యమ పద్ధతులు ప్రజాస్వామ్య విలువలకు అనుగుణంగా ఉండాలి.

జంతర్‌మంతర్ నుంచి రాంచీ వరకు కనిపించిన మరో ముఖ్యమైన మార్పు రాజకీ య పార్టీలకు కూడా ఒక సందేశం. యువతను కేవలం ఎన్నికల సమయంలో ఓటర్లుగా చూడటం సరిపోదు. వారి విద్య, ఉపా ధి, నైపుణ్యాలు, పరీక్షా వ్యవస్థ, నియామక ప్రక్రియ, పారదర్శకత వంటి అంశాలు రాజకీయ ఎజెండాలో కేంద్రస్థానంలో ఉండాలి. యువతను వాగ్దానాలతో ఆకట్టుకోవడం కంటే వారికి నమ్మకమైన వ్యవస్థను అందించడం ముఖ్యం.

దేశంలో ప్రతి ఏడాది లక్షలాది మంది విద్యార్థులు పోటీ పరీక్షలు రాస్తున్నారు. ఒక పరీక్ష రద్దయితే లేదా పేపర్ లీక్ అయితే అది ఒక ప్రకటనతో ముగిసే విషయం కాదు. అభ్యర్థుల సమయం, డబ్బు, మానసిక శ్రమ వథా అవుతుంది. వయోపరిమితి దాటిపో యే ప్రమాదం ఉంటుంది. మరోసారి పరీక్షకు సిద్ధమయ్యే అవకాశం కూడా అందరికీ ఉండకపోవచ్చు. అందువల్ల పరీక్షా నిర్వహణలో సాంకేతిక భద్రత, ప్రశ్నపత్రాల రక్షణ, పారదర్శక మూల్యాంకనం, వేగవంతమైన విచారణ, బాధ్యులపై కఠిన చర్యలు వంటి అంశాలకు అత్యున్నత ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి. యువతకు కూడా ఒక విషయం స్పష్టంగా ఉండాలి. ఉద్యమం మొదటి విజయం కాదు; ఉద్యమం ద్వారా సాధించిన సంస్కరణలే తుది విజయం. ఒక మంత్రి రాజీనామా చేయడం ఒక రాజకీయ పరిణామం కావచ్చు. కానీ భవిష్యత్తులో పేపర్ లీకులు జరగకుండా వ్యవస్థను మార్చగలిగితేనే అది చారిత్రక విజయంగా నిలుస్తుంది. ఆరోపణలపై నిష్పాక్షిక విచారణ, బాధ్యుల గుర్తింపు, నియామక ప్రక్రియపై నమ్మకం పునరుద్ధరణ జరిగితేనే యువత ఆందోళనకు అర్థం ఉంటుంది.

భారతదేశం యువ దేశం. జనాభాలో అత్యధిక వాటా ఉన్న యువత మనకు గొప్ప బలం. అయితే యువ జనాభా సంఖ్య మాత్ర మే దేశ శక్తిని నిర్ణయించదు. వారికి నాణ్యమైన విద్య, సమాన అవకాశాలు, పారదర్శక పరీక్షలు, న్యాయమైన నియామకాలు, గౌరవప్రదమైన ఉపాధి లభించినప్పుడే యువ జనాభా నిజమైన మానవ వనరుగా మారుతుంది. లేకపోతే అదే యువశక్తి నిరాశకు, ఆగ్రహానికి గురవుతుంది.

ఢిల్లీలో వినిపించిన నినాదాలు, రాంచీలో కొనసాగిన యువత ఆందోళన.. రెండూ ప్రభుత్వాలకు ఒకే సందేశాన్ని ఇస్తున్నాయి: యువతను తక్కువ అంచనా వేయొద్దు. వారి భవిష్యత్తుతో ఆటలాడొద్దు. వారి ప్రశ్నలకు సమాధానం చెప్పండి. ప్రజాస్వామ్యంలో అధికారం ప్రజల నుంచి వస్తుంది. ఆ ప్రజల్లో యువత సంఖ్య గణనీయమైనది. తమ భవిష్యత్తు కోసం యువత ప్రశ్నిస్తే ఆ ప్రశ్నలను అణచివేయడం కంటే వినడం ప్రభుత్వాల బాధ్యత. యువత గొంతును వినడం బలహీనత కాదు; అది ప్రజాస్వామ్య పరిపక్వత. యువశక్తి కేవలం భవిష్యత్తు కాదు.. వర్తమానాన్ని ప్రశ్నించే శక్తి కూడా. ఆ శక్తిని గౌరవించి, దానికి న్యాయం చేసే వ్యవస్థను నిర్మించినప్పుడే భారత ప్రజాస్వామ్యం మరింత బలపడుతుంది.

 వ్యాసకర్త సెల్: 9948439565