పాశ్చాత్యదేశాల్లో ట్రాన్స్‌జెండర్ల హక్కు లు ఆసియా దేశాలకంటే కొంత మెరుగ్గా ఉన్నాయి. అమెరికా, కెనడా, ఐరోపా దేశాల్లో ట్రాన్స్‌జెండర్లను గుర్తించే చట్టాలు బలంగా ఉన్నాయి. విద్యా సంస్థలు, కార్యాలయాల్లో వివక్షకు వ్యతిరేకంగా కఠినమైన నిబంధనలు అమలు చేస్తున్నాయి. 

భారత రాజ్యాంగం ప్రతి పౌరుడికి సమానత్వాన్ని, స్వేచ్ఛను ప్రసాదించింది. ఆత్మగౌరవంతో జీవించే హక్కును ప్రతి ఒక్కరికీ కల్పించింది. దురదృష్టవశాత్తు ఇటీవల పార్లమెంటు ఆమోదించిన ‘ట్రాన్స్‌జెండర్ వ్యక్తుల సవరణ బిల్లు 2026’ ఆ హక్కులను కాలరాసేలా ఉంది. ఈ బిల్లుపై మానవ హక్కుల కార్యకర్త గోపి శంకర్ మదురై తీవ్ర ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు. ఏ చట్టమైనా బాధితులకు అండగా నిలవాలి.

కానీ ఈ కొత్త సవరణలు వారి ఉనికినే ప్రశ్నార్థకం చేస్తున్నాయి. వారిని మరింత వివక్షకు గురిచేసేలా ఈ నిబంధనలు ఉన్నాయని విమ ర్శలు వస్తున్నాయి. బిల్లులో ఉన్న అతిపెద్ద లోపం ‘ట్రాన్స్‌జెండర్’ అనే పదానికి ఇచ్చిన అత్యంత సంకుచితమైన నిర్వచనం. కేవలం హిజ్రా, కిన్నెర, అరవాణి.. వంటి కొన్ని సాం స్కృతిక గుర్తింపులు ఉన్నవారిని మాత్రమే ఈ చట్టం పరిగణనలోకి తీసుకుంటోంది.

పు ట్టుకతోనే శారీరక లింగ మార్పులు ఉన్నవారిని మాత్రమే ఇందులో చేర్చారు. దీని వల్ల సమాజంలో ఉన్న వివిధ రకాల లైంగిక ధోరణులు కలిగిన లక్షలాది మందికి రక్షణ కరు వవుతోంది. కనీస గుర్తింపు లేకపోవడం వల్ల వారు ప్రభుత్వ ఫలాలకు దూరం అవుతున్నారు. ఇది రాజ్యాంగం కల్పించిన ప్రాథ మిక హక్కులను నేరుగా ఉల్లంఘించడమే అవుతుంది. ఒక వర్గాన్ని సమాజం నుంచి వేరుచేసి చూసే ధోరణి ఈ బిల్లులో కనిపిస్తోంది.

శాస్త్రీయపరమైన తప్పిదాలు 

బిల్లులో ‘ఇంటర్ సెక్స్’, ‘ట్రాన్స్‌జెండర్’ అనే రెండు భిన్నమైన అంశాలను ఒకటిగా చూడ టం ఘోరమైన శాస్త్రీయ తప్పిదం. ఇంటర్సెక్స్ అనేది ఒక వ్యక్తి యొక్క శారీరక లేదా జీవసంబంధమైన స్థితికి సంబంధించింది. అంటే పుట్టుకతోనే వారి అనాటమీలో వైవి ధ్యం ఉండటం అని అర్థం. ట్రాన్స్జెండర్ అనే ది ఒక వ్యక్తి అంతర్గత మానసిక గుర్తింపునకు సంబంధించింది.

ఈ వ్యత్యాసాన్ని గుర్తించకపోవడం వల్ల చిన్నారి వయసులోనే ఇంటర్సెక్స్ శిశువులపై అనవసరమైన చికిత్సలు జరుగుతున్నాయి. ‘నార్మ లైజింగ్’ పేరుతో చేసే ఇటువంటి శస్త్రచికిత్సలు ఆ పిల్లల భవిష్యత్తును చిన్నాభిన్నం చేస్తాయి. అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలను పాటించడంలో మన చట్టసభలు విఫలమయ్యాయ ని కార్యకర్తలు ఆరోపిస్తున్నారు. సరైన జెనెటిక్ కౌన్సెలింగ్ లేకపోవడం వల్ల ఈ వ్యక్తులు వైద్యపరమైన హింసకు గురవుతున్నారు.

స్వీయ గుర్తింపు హక్కేది?

2014 నాటి చారిత్రాత్మక ‘నల్సా’ తీర్పు లో సుప్రీంకోర్టు ‘స్వీయ గుర్తింపు’ హక్కును కల్పించింది. ఒక వ్యక్తి తనను తాను ఏ లింగంగా గుర్తించుకుంటున్నారో చెప్పుకునే స్వేచ్ఛను ఈ సవరణ బిల్లు పూర్తిగా తుంగ లో తొక్కింది. దాని స్థానంలో జిల్లా మేజిస్ట్రేట్ లేదా మెడికల్ బోర్డు ఇచ్చే సర్టిఫికెట్ తప్పనిసరి చేశారు. ఒక వ్యక్తి తన ఆత్మగౌరవాన్ని నిరూపించుకోవడానికి ప్రభుత్వ కా ర్యాలయాల చుట్టూ తిరగాల్సి రావడం అత్యంత అవమానకరం. వైద్య పరీక్షలకు గురికావడం వ్యక్తుల గోప్యతను దెబ్బతీస్తుం ది. ఇది అధికారులు మరియు వైద్య సిబ్బం ది వివక్ష చూపేందుకు అవకాశం కల్పిస్తోం ది.

ప్రజాస్వామ్య దేశంలో ఒక వ్యక్తి లింగ గుర్తింపును ప్రభుత్వ యంత్రాంగం నిర్ణయించడం అప్రజాస్వామికం. దీనివల్ల ట్రాన్స్జెండ ర్ వ్యక్తులు నిరంతరం తమ అస్తిత్వాన్ని నిరూపించుకోవాల్సిన ఒత్తిడికి గురవుతున్నారు. దశాబ్దాలుగా కొనసాగుతున్న ‘హి జ్రా జమాత్ ఘరానా’ వంటి వ్యవస్థల్లో అంతర్గత దోపిడీ జరుగుతోంది. దీనిని అరికట్టే దిశగా ఈ బిల్లులో ఎటువంటి స్పష్టమై న నిబంధనలు లేవు.

గురువులు తమ శిష్యు ల సంపాదనపై పూర్తి నియంత్రణ కలిగి ఉంటున్నారు. వారిని ఒక రకమైన బంధిత కార్మికులుగా మార్చే సామాజిక రుగ్మతలు కొనసాగుతున్నాయి. కేవలం శిక్షలను పెంచ డం ద్వారా ఇటువంటి సమస్యలను పరిష్కరించలేము. చట్టం అనేది అణగారిన వర్గాల కు సామాజిక మరియు ఆర్థిక భద్రతను కల్పించేదిగా ఉండాలి. కానీ ఈ బిల్లు వివాహ హక్కులు, దత్తత తీసుకునే స్వేచ్ఛ వంటి కీలకమైన పౌర హక్కుల గురించి అస లు మాట్లాడటం లేదు. వారసత్వ ఆస్తిలో వా టా లేదా విడాకులు వంటి అంశాలను పూర్తి గా విస్మరించారు. 

పాశ్చాత్య దేశాల్లో హక్కులు ఇలా..

పాశ్చాత్యదేశాల్లో ట్రాన్స్‌జెండర్ల హక్కు లు ఆసియా దేశాలకంటే కొంత మెరుగ్గా ఉన్నాయి. అమెరికా, కెనడా, ఐరోపా దేశా ల్లో ట్రాన్స్‌జెండర్లను గుర్తించే చట్టాలు బలం గా ఉన్నాయి. విద్యా సంస్థలు, కార్యాలయా ల్లో వివక్షకు వ్యతిరేకంగా కఠినమైన నిబంధనలు అమలులో చేస్తున్నాయి. అనేక దేశా ల్లో ట్రాన్స్‌జెండర్లు తమకు నచ్చిన లింగాన్ని చట్టపరంగా మార్చుకునే స్వేచ్ఛ ఉంది.

దీని కోసం కొన్ని దేశాల్లో ఎలాంటి వైద్య ధ్రువీకరణ పత్రాలు లేకుండానే ‘స్వీయ గుర్తింపు’ సౌలభ్యం ఉంది. ఆరోగ్య సంరక్షణ విషయంలోనూ హార్మోన్‌థెరపీ, లింగ మార్పిడి శచికిత్సలకు బీమా సౌకర్యాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి.

అయితే, ఇటీవల కొన్ని అమెరికా రాష్ట్రాల్లో మైనర్లకు సంబంధించిన వైద్య చికిత్సలపై ఆంక్షలు విధిస్తున్నారు. క్రీడల్లో ట్రా న్స్‌జెండర్ల భాగస్వామ్యంపై కూడా తీవ్రమైన చర్చలు జరుగుతున్నాయి. సామాజికంగా అంగీకారం పెరుగుతున్నా కూడా ద్వేషపూరిత నేరాలు అక్కడక్కడా నమోదవుతున్నా యి. మొత్తం మీద పాశ్చాత్య దేశాలు చట్టపరమైన రక్షణ కల్పించడంలో ముందున్నా.. పూర్తిస్థాయి సామాజిక సమానత్వం కోసం ఇంకా పోరాటం సాగుతున్నది.

సమీక్ష అవసరం

పార్లమెంట్‌లో సవరణ బిల్లు శాస్త్రీయ దృక్పథం కంటే పాతకాలపు భావజాలంతో రూపొందించబడినట్లు కనిపిస్తోంది. దళిత, గిరిజన లేదా వికలాంగులైన ట్రాన్స్జెండర్ వ్యక్తులు ఎదుర్కొనే బహుళ వివక్షను ఈ చట్టం విస్మరించింది. ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ సూచనల ను మరియు మానవ హక్కుల విలువలను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి. ఈ బిల్లును వెంటనే పునర్సమీక్షించాల్సిన అవసరం ఉం దని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.

ట్రాన్స్జెండర్ సమాజాన్ని కేవలం సానుభూతితో చూడటం ఆపాలి. వారిని సమాన పౌరులుగా గుర్తించి వారి భాగస్వామ్యంతోనే చట్టాలను రూపొందించాలి. అప్పుడే, రాజ్యాంగం ఆశించిన సామాజిక న్యాయం చేకూరుతుంది. ఈ నిర్లక్ష్యపు వివక్ష తొలగిపోయినప్పుడే ఆ వర్గాలకు నిజమైన స్వేచ్ఛ లభిస్తుంది. లేనిపక్షంలో ఈ చట్టం రక్షణ కంటే వారిని అణచివేయడానికే ఎక్కువ ఉపయోగపడుతుందని గోపి శంకర్ మదురై హెచ్చరించారు.

 సీనియర్ జర్నలిస్ట్, సెల్: 98485 59863