పునర్విభజన రాజకీయాలు

జనాభా మార్పుల ఆధారంగా పార్లమెంట్, అసెంబ్లీ నియోజక వర్గాల సరిహద్దులను తిరిగి నిర్వచించే ప్రక్రియ డీలిమిటేషన్. తమిళనాడుసహా దక్షిణ భారతదేశం అంతటా ఇది వివాదాస్పద అం శంగా మారింది. 2026లో జరగనున్న ఈ ప్రక్రియ పై ఉన్న ఆందోళనలను పరిష్కరించడానికి తమిళనాడు ముఖ్యమంత్రి ఎంకే స్టాలిన్ ఇటీవల అఖిల పక్ష సమావేశానికి పిలుపునిచ్చారు.“దక్షిణాది రాష్ట్రాలకు ఇది మున్ముందు ముప్పు” అని ఆయన అభి వర్ణించారు.

అలాగే, డీలిమిటేషన్ ప్రక్రియ మొదలుపెట్టడం ద్వారా దక్షిణ భారతదేశ రాజకీయ  ప్రభావాన్ని తగ్గించడానికి బీజేపీ కుటిల రాజకీయా లు చేస్తున్నదని కూడా విమర్శించారు. ‘డీలిమిటేష న్’ అంటే ప్రతి రాష్ట్రానికి దాదాపు సమాన జనాభా ఉండేలా ఎన్నికల నియోజక వర్గాలు తిరిగి రూపొందించడం.

ఈ ప్రక్రియ రాజకీయ ప్రాతినిధ్యాన్ని ప్రత్యక్షంగా ప్రభావితం చేస్తుంది. ఎందుకంటే, ఎక్కు వ జనాభా ఉన్న రాష్ట్రాలు పార్లమెంట్‌లో ఎక్కువ సీట్లు పొందుతాయి. తక్కువ జనాభా ఉన్న రాష్ట్రా లు సీట్లు కోల్పోవచ్చు.

భారత రాజ్యాంగం ఆర్టికల్ 82తోపాటు ఆర్టికల్  170లలో డీలిమిటేషన్ ప్రక్రియ వివరాలు వున్నా యి. ఆర్టికల్  82: లోక్‌సభ నియోజక వర్గాల సరిహద్దులను తిరిగి నిర్వచించడానికి ప్రతి జాతీయ జనాభా లెక్కల తర్వాత పార్లమెంట్ డీలిమిటేషన్ చట్టాన్ని ఆమోదించాలి. ఆర్టికల్ 170: రాష్ట్ర శాసనసభల డీలిమిటేషన్‌ను, జనాభా సమాచారం ఆధా రంగా సీట్ల కేటాయింపును నిర్ణయిస్తుంది.

భారతదేశంలో నాలుగుసార్లు డీలిమిటేషన్ జరిగింది. 1952, 1963, 1973, 2002లో. అయితే, 1976 అత్యవసర పరిస్థితి తర్వాత, కుటుంబ నియంత్రణ కార్యక్రమాలు కలిగిన రాష్ట్రాలు ప్రాతినిధ్యం కోల్పోకుండా నిరోధించడానికి 42వ రాజ్యాంగ సవరణ 2001 జనాభా లెక్కల తర్వాత వరకు సీట్ల కేటాయింపును స్తంభింపజేసింది. 2001లో సరిహద్దుల ను తిరిగి నిర్ణయించినప్పటికీ, దక్షిణాది రాష్ట్రాలనుంచి వచ్చిన వ్యతిరేకత కారణంగా మొత్తం లోక్‌స భ, అసెంబ్లీ సీట్ల సంఖ్య మారలేదు.

తమిళనాడు, కేరళ, కర్ణాటక, ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ వంటి దక్షిణాది రాష్ట్రాలు డీలిమిటేషన్ తమ రాజకీయ ప్రాతినిధ్యాన్ని తగ్గిస్తుందని భయపడుతున్నాయి. ఈ రాష్ట్రాలు సమర్థవంతమైన కుటుంబ నియంత్రణ విధానాల ద్వారా జనాభా పెరుగుదలను విజయవంతంగా నియంత్రించాయి. కానీ, దీనికి భిన్నంగా ఉత్తరాది రాష్ట్రాలు అధిక జనాభా పెరుగుదలను చవిచూశాయి.

ఫలితంగా, డీలిమిటేషన్ రాజకీయ అధికారాన్ని ఉత్తరం వైపు మార్చగలదన్న భావన వ్యక్తమవుతున్నది. డీలిమిటేషన్ ప్రభావం దక్షిణాది రాష్ట్రాలను  దెబ్బతీసేదిగా  ఉంటుందనడంలో సం దేహం లేదు. 2026 నాటికి భారతదేశ జనాభా 142 కోట్లకు చేరుకుంటుందని అంచనా. డీలిమిటేషన్  ప్రక్రియ అమలు జరిగితే దక్షిణ భారతంలో పార్లమెంటరీ సీట్లు తగ్గి ఆయా పార్టీల ప్రాధాన్యం, ఉనికి  ప్రశ్నార్థకంగా మారనుంది. 

సమాఖ్య స్ఫూర్తికి భంగకరం

ఉత్తరాది రాష్ట్రాలైన ఉత్తరప్రదేశ్ 80 నుంచి 128 సీట్లు, బీహార్ 40 నుంచి 70 సీట్లు, రాజస్థాన్, మధ్యప్రదేశ్, జార్ఖండ్‌లు గణనీయమైన ఎక్కువ  సీట్లు వస్తాయి. కనుక, తమిళనాడు ముఖ్యమంత్రి ఎంకే స్టాలిన్ కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని ప్రస్తుత లోక్‌సభ సీట్ల సంఖ్యను 543 వద్ద రాబోయే 30 సంవత్సరాలపాటు స్తంభింప చేయాలని కోరారు.

భారతదేశ ఆర్థిక వృద్ధికి దోహదపడిన, అలాగే  జనాభా నియంత్రణ చర్యలు అమలు చేసిన దక్షిణాది రాష్ట్రాలకు తక్కువ ప్రాతినిధ్యంతో శిక్ష విధించారని అంటూ ఆయన ఈ నిర్ణయాన్ని వ్యతిరేకిస్తున్నారు. ప్రణాళిక ప్రకారం డీలిమిటేషన్ జరిగితే 2029 నాటికి మొత్తం లోక్‌సభ సీట్ల సంఖ్య 543 నుండి 800కి పెరుగుతుంది.

అయితే, జనాభా ఆధారంగా పంపిణీ జరుగుతుంది. దక్షిణాది రాష్ట్రాల వాటా మొత్తం సీట్లలో 23.8 శాతం నుంచి 19.3 శాతానికి తగ్గే అవకాశం ఉంది. ఇది రాజకీయ అసమతుల్యత భయాలను రేకెత్తిస్తున్నది. ఉత్తరాది రాష్ట్రాలు ప్రభు త్వ ఏర్పాటులో గణనీయమైన ప్రయోజనాన్ని పొందుతున్నాయి.

జనాభా పెరుగుదలను నియంత్రించడంలో విజ యం సాధించినందుకు దక్షిణాది రాష్ట్రాలు శిక్షకు గురవుతున్నాయని పలు రాజకీయ పక్షాలు వాదిస్తున్నాయి. ఉత్తరాది రాష్ట్రాలు కుటుంబ నియంత్ర ణను అంత సమర్థవంతంగా అమలు చేయకపోయి నా, వాటి అధిక జనాభా పెరుగుదల ఇప్పుడు ఎక్కువ రాజకీయ ప్రాతినిధ్యంగా మారుతున్నది. ఈ ఆందోళనలను పరిష్కరించడానికి, డీలిమిటేషన్ ప్రక్రియ రెండు విధానాలలో ఒకదాన్ని అవలంబించవచ్చు.

ఒకటి: అంతర్గత పునర్విభజన,  రాష్ట్రాల మధ్య సీట్లను తిరిగి కేటాయించకుండా రాష్ట్రాలలో సరిహద్దులను తిరిగి గీయడం. రెండవది:   మొత్తం సీట్లను పెంచడం. ఏ రాష్ట్రమూ ప్రాతినిధ్యం కోల్పోకుండా ఉండేలా లోక్‌సభ సీట్ల సంఖ్యను విస్తరించ డం. డీలిమిటేషన్ అనేది భారతదేశ ఎన్నికల దృశ్యాన్ని పునర్నిర్మించగల సంక్లిష్టమైన అంశం. రాజకీయంగా కూడా సున్నితమైన సమస్య.

జనా భా ఆధారంగా న్యాయమైన ప్రాతినిధ్యాన్ని నిర్ధారించడం దీని లక్ష్యం అయినప్పటికీ, దక్షిణాది రాష్ట్రాలు తమ రాజకీయ ప్రభావాన్ని దెబ్బ తినగలదని భయపడుతున్నాయి. ఫెడరల్ స్ఫూర్తిని దెబ్బతీసే  విధంగా బీజేపీ తయారయ్యింది. దీనివల్ల దక్షిణ భారతంలోని తమిళనాడు 9 సీట్లు, కేరళ 6 సీట్లు, ఆంధ్ర 5 సీట్లు, తెలంగాణ, కర్ణాటక 2 సీట్ల చొప్పున  కోల్పోతాయని స్టాలిన్ ప్రకటించారు.

దక్షిణ భారత ముఖ్యమంత్రులు ఐక్యకార్యాచరణకు సిద్ధం  కావాలని ఆయన పిలుపునిచ్చారు. చర్చ తీవ్రతరం అవుతున్న కొద్దీ కేంద్ర ప్రభుత్వం జనాభా వాస్తవాలను సమాన ప్రాతినిధ్యం అవసరంతో సమతుల్యం చేసే సవాలును ఎదుర్కొంటుంది. 

 డా. ముచ్చుకోట సురేష్‌బాబు